HomeRig VedaMandala 7Sukta 103Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 7.103

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)
Devata: Maṇḍūkāḥ; Waters as enabling power
Chandas: Triṣṭubh

अन्यो अन्यमनु गृभ्णात्येनोरपां प्रसर्गे यदमन्दिषाताम् । मण्डूको यदभिवृष्टः कनिष्कन्पृश्निः सम्पृङ्क्ते हरितेन वाचम् ॥

अ॒न्यो अ॒न्यमनु॑ गृभ्णात्येनोर॒पां प्र॑स॒र्गे यदम॑न्दिषाताम् । म॒ण्डूको॒ यद॒भिवृ॑ष्ट॒: कनि॑ष्क॒न्पृश्नि॑: सम्पृ॒ङ्क्ते हरि॑तेन॒ वाच॑म् ॥

anyó anyám ánu gṛbhṇāty enor apā́ṃ prá-sarge yád amándiṣātām | maṇḍūkó yád abhí-vṛṣṭáḥ kániṣkan pṛ́śniḥ sam-pṛṅkté hártena vā́cam ||

Each seizes on the other in the outflow of the Waters when they are exhilarated; and when the frog is rained upon, leaping again and again, the speckled one blends his voice with the tawny one—many tones joining into one awakened speech.

अ॒न्यः । अ॒न्यम् । अनु॑ । गृ॒भ्णा॒ति॒ । ए॒नोः॒ । अ॒पाम् । प्र॒ऽस॒र्गे । यत् । अम॑न्दिषाताम् । म॒ण्डूकः॑ । यत् । अ॒भिऽवृ॑ष्टः । कनि॑स्कन् । पृश्निः॑ । स॒म्ऽपृ॒ङ्क्ते । हरि॑तेन । वाच॑म् ॥अन्यः । अन्यम् । अनु । गृभ्णाति । एनोः । अपाम् । प्रसर्गे । यत् । अमन्दिषाताम् । मण्डूकः । यत् । अभिवृष्टः । कनिस्कन् । पृश्निः । सम्पृङ्क्ते । हरितेन । वाचम् ॥anyaḥ | anyam | anu | gṛbhṇāti | enoḥ | apām | pra-sarge | yat | amandiṣātām | maṇḍūkaḥ | yat | abhi-vṛṣṭaḥ | kaniskan | pṛśniḥ | sam-pṛṅkte | haritena | vācam

अन्यःanother (one)
अन्यः:
कर्तृ
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
अन्यम्the other
अन्यम्:
कर्म
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
अनुafter, along, following
अनु:
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअनु
गृभ्णातिgrasps, seizes
गृभ्णाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootग्रह् (गृभ्)
एनौthose two (them)
एनौ:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्-प्रत्ययात्मक सर्वनाम; एन-)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
प्रसर्गेin the outflow/streaming forth
प्रसर्गे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootप्रसर्ग (प्रातिपदिक)
यत्when; that which
यत्:
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम)
अमन्दिषाताम्they two rejoiced/grew glad
अमन्दिषाताम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु; ‘to rejoice/be glad’), उपसर्ग: आ-
मण्डूकःthe frog
मण्डूकः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमण्डूक (प्रातिपदिक)
यत्when
यत्:
TypeIndeclinable-relative (temporal)
Rootयद् (सर्वनाम)
अभिवृष्टःrained upon, drenched
अभिवृष्टः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (adjectival)
Rootअभि-√वृष् (वर्षणे) → क्त (कृदन्त)
कनिष्कन्leaping, springing
कनिष्कन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (present)
Rootकनिष्क्/कनिष्कन्द् (धातु; ‘to leap/spring, move quickly’)
पृश्निःthe speckled one
पृश्निः:
कर्तृ (समनाधिकरण)
TypeAdjective/Noun
Rootपृश्नि (प्रातिपदिक)
सम्पृङ्क्तेmingles, blends
सम्पृङ्क्ते:
क्रिया
TypeVerb
Rootसम्-√पृच् (मिश्रणे) / √पृङ्क् (वेदिक रूप)
हरितेनwith the tawny/yellow (one)
हरितेन:
करण
TypeAdjective (instrumental)
Rootहरित (प्रातिपदिक)
वाचम्speech, voice
वाचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)