HomeRig VedaMandala 7Sukta 101Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 7.101

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Parjanya (as cosmic container and distributor of waters/essence)
Chandas: Triṣṭubh

यस्मिन्विश्वानि भुवनानि तस्थुस्तिस्रो द्यावस्त्रेधा सस्रुरापः । त्रयः कोशास उपसेचनासो मध्वः श्चोतन्त्यभितो विरप्शम् ॥

यस्मि॒न्विश्वा॑नि॒ भुव॑नानि त॒स्थुस्ति॒स्रो द्याव॑स्त्रे॒धा स॒स्रुराप॑: । त्रय॒: कोशा॑स उप॒सेच॑नासो॒ मध्व॑: श्चोतन्त्य॒भितो॑ विर॒प्शम् ॥

yásmin víśvāni bhúvanāni tasthús tisró dyā́vas tredhā́ sasrúr ā́paḥ | tráyaḥ kóśāsa upá-secanāso mádhvaḥ ścotanty abhíto virapśám ||

In whom all the worlds are set firm; the three heavens, and the waters run in a triple way. Three vessels, for pouring near, drip sweetness on every side upon the broad-form.

यस्मि॑न् । विश्वा॑नि । भुव॑नानि । त॒स्थुः । ति॒स्रः । द्यावः॑ । त्रे॒धा । स॒सुः । आपः॑ । त्रयः॑ । कोशा॑सः । उ॒प॒ऽसेच॑नासः । मध्वः॑ । श्चो॒त॒न्ति॒ । अ॒भितः॑ । वि॒ऽर॒प्शम् ॥यस्मिन् । विश्वानि । भुवनानि । तस्थुः । तिस्रः । द्यावः । त्रेधा । ससुः । आपः । त्रयः । कोशासः । उपसेचनासः । मध्वः । श्चोतन्ति । अभितः । विरप्शम् ॥yasmin | viśvāni | bhuvanāni | tasthuḥ | tisraḥ | dyāvaḥ | tredhā | sasuḥ | āpaḥ | trayaḥ | kośāsaḥ | upa-secanāsaḥ | madhvaḥ | ścotanti | abhitaḥ | vi-rapśam

यस्मिन्in whom/wherein
यस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → यस्-
विश्वानिall
विश्वानि:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनानिworlds/creatures/abodes
भुवनानि:
Kartā
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; √भू)
तस्थुःhave stood/are established
तस्थुः:
TypeVerb
Root√स्था
तिस्रःthree
तिस्रः:
Kartā
TypeNumeral (Adjective)
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
द्यावःheavens/skies
द्यावः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
त्रेधाthreefold
त्रेधा:
TypeIndeclinable
Rootत्रिधा (अव्यय; त्रि + धा)
सस्रुःhave flowed/ran
सस्रुः:
TypeVerb
Root√सृ (सरति)
आपःwaters
आपः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक)
त्रयःthree
त्रयः:
Kartā
TypeNumeral (Adjective)
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
कोशासःvessels/containers
कोशासः:
Kartā
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
उपसेचनासःhaving (means of) pouring on; for libation
उपसेचनासः:
Kartā
TypeAdjective
Rootउपसेचन (प्रातिपदिक; उप-√सिच् ‘to sprinkle/pour on’)
मध्वःof honey/sweetness; of mead
मध्वः:
Apādāna
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
श्चोतन्तिthey drip
श्चोतन्ति:
TypeVerb
Root√च्युत्/√चोत् (वैदिक ‘to drip, ooze’)
अभितःaround, on all sides
अभितः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअभितः (अव्यय)
विरप्शम्the wide one (Virapśa)
विरप्शम्:
Karma
TypeNoun (epithet)
Rootविरप्श (प्रातिपदिक; ‘broad/extended form’, epithet)