HomeRig VedaMandala 6Sukta 71Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.71

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Savitṛ
Chandas: Triṣṭubh

अदब्धेभिः सवितः पायुभिष्ट्वं शिवेभिरद्य परि पाहि नो गयम् । हिरण्यजिह्वः सुविताय नव्यसे रक्षा माकिर्नो अघशंस ईशत ॥

अद॑ब्धेभिः सवितः पा॒युभि॒ष्ट्वं शि॒वेभि॑र॒द्य परि॑ पाहि नो॒ गय॑म् । हिर॑ण्यजिह्वः सुवि॒ताय॒ नव्य॑से॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घशं॑स ईशत ॥

adábdhebhiḥ savitaḥ pāyúbhiṣ ṭváṃ śivébhir adyá pári pāhi no gáyam | híraṇyajihvaḥ suvitā́ya návyase rákṣā mā́kir no aghaśáṃsa īśata ||

O Savitar, with your unfailing guardians, with your benevolent protections, today encompass and guard our life-force. O golden-tongued one, for a new and luminous well-being, protect us—let no ill-wisher gain mastery over us.

अद॑ब्धेभिः । स॒वि॒त॒रिति॑ । प॒युऽभिः॑ । त्वम् । शि॒वेभिः॑ । अ॒द्य । परि॑ । पा॒हि॒ । नः॒ । गय॑म् । हिर॑ण्यऽजिह्वः । सु॒वि॒ताय॑ । नव्य॑से । रक्ष॑ । माकिः॑ । नः॒ । अ॒घऽशं॑सः । ई॒श॒त॒ ॥अदब्धेभिः । सवितरिति । पयुभिः । त्वम् । शिवेभिः । अद्य । परि । पाहि । नः । गयम् । हिरण्यजिह्वः । सुविताय । नव्यसे । रक्ष । माकिः । नः । अघशंसः । ईशत ॥adabdhebhiḥ | savitariti | payu-bhiḥ | tvam | śivebhiḥ | adya | pari | pāhi | naḥ | gayam | hiraṇya-jihvaḥ | suvitāya | navyase | rakṣa | mākiḥ | naḥ | agha-śaṃsaḥ | īśata

अदब्धेभिःwith unharming / uninjurable (protectors)
अदब्धेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootअदब्ध (प्रा॰; a-दब्ध, √दभ् ‘to harm/deceive’)
सवितःO Savitar
सवितः:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसवितृ (प्रा॰)
पायुभिःwith protectors / guardians
पायुभिः:
करण
TypeNoun
Rootपायु (प्रा॰)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
शिवेभिःwith auspicious (ones/powers)
शिवेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootशिव (प्रा॰)
अद्यtoday / now
अद्य:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
परिaround; completely
परि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
पाहिprotect!
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (पालने)
नःus / for us / of us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
गयम्life; vital power (gaya)
गयम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगय (प्रा॰)
हिरण्यजिह्वःgolden-tongued
हिरण्यजिह्वः:
कर्तृ (स्तुत्य-विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootहिरण्य-जिह्व (समासः: कर्मधारय/बहुव्रीहि; ‘golden-tongued’)
सुवितायfor welfare / good fortune
सुविताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसुवित (प्रा॰; सु+वित ‘good finding/prosperity’)
नव्यसेfor the newer / ever-new (welfare)
नव्यसे:
सम्प्रदान (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootनव्य (प्रा॰)
रक्षprotect!
रक्ष:
क्रिया
TypeVerb
Root√रक्ष् (पालने)
माकिःlest anyone / no one
माकिः:
TypeIndeclinable
Rootमा + किः (निषेध-अव्यय; ‘not anyone’)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अघशंसःthe evil-tongued / malign one
अघशंसः:
कर्तृ (ईशत्-क्रियायाः)
TypeNoun/Adjective
Rootअघ-शंस (समासः; ‘evil-speaking/evil-praising’)
ईशतmay (he) not have power / may (he) not rule
ईशत:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईश् (ऐश्वर्ये ‘to rule, have power’)