HomeRig VedaMandala 6Sukta 70Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6.70

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Dyāvāpṛthivī
Chandas: Jagatī

मधु नो द्यावापृथिवी मिमिक्षतां मधुश्चुता मधुदुघे मधुव्रते । दधाने यज्ञं द्रविणं च देवता महि श्रवो वाजमस्मे सुवीर्यम् ॥

मधु॑ नो॒ द्यावा॑पृथि॒वी मि॑मिक्षतां मधु॒श्चुता॑ मधु॒दुघे॒ मधु॑व्रते । दधा॑ने य॒ज्ञं द्रवि॑णं च दे॒वता॒ महि॒ श्रवो॒ वाज॑म॒स्मे सु॒वीर्य॑म् ॥

mádhu no dyā́vāpṛthivī́ mimikṣatāṃ madhuścútā madhudúghe mádhu-vrate | dádhāne yajñáṃ dráviṇaṃ ca devátā mahí śrávo vā́jam asmḗ suvī́ryam ||

May Heaven and Earth blend for us the sweetness—dripping sweetness, milking sweetness, faithful to the law of sweetness. Upholding the sacrifice and the divine riches, grant to us vast fame, plenitude of force, and a heroic power that grows within.

मधु॑ । नः॒ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । मि॒मि॒क्ष॒ता॒म् । म॒धु॒ऽश्चुता॑ । म॒धु॒दुघे॒ इति॑ म॒धु॒ऽदुघे॑ । मधु॑व्रते॒ इति॒ मधु॑ऽव्रते । दधा॑ने॒ इति॑ । य॒ज्ञम् । द्रवि॑णम् । च॒ । दे॒वता॑ । महि॑ । श्रवः॑ । वाज॑म् । अ॒स्मे इति॑ । सु॒ऽवीर्य॑म् ॥मधु । नः । द्यावापृथिवी इति । मिमिक्षताम् । मधुश्चुता । मधुदुघे इति मधुदुघे । मधुव्रते इति मधुव्रते । दधाने इति । यज्ञम् । द्रविणम् । च । देवता । महि । श्रवः । वाजम् । अस्मे इति । सुवीर्यम् ॥madhu | naḥ | dyāvāpṛthivī iti | mimikṣatām | madhu-ścutā | madhudugheitimadhu-dughe | madhuvrateitimadhu-vrate | dadhāneiti | yajñam | draviṇam | ca | devatā | mahi | śravaḥ | vājam | asme iti | su-vīryam

मधुsweetly; sweetness
मधु:
Karma (क्रियाविशेषणरूपेण—‘मधुरम्’)
TypeNoun (used adverbially)
Rootमधु- (प्रातिपदिक)
नःfor us; our
नः:
Sampradāna (हितार्थे/अस्माकम्)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
द्यावापृथिवीHeaven-and-Earth (the two)
द्यावापृथिवी:
Kartā
TypeNoun (dual compound)
Rootद्यावापृथिवी- (द्वन्द्व-प्रातिपदिक; द्यौ- + पृथिवी-)
मिमिक्षताम्let (the two) mix/moisten; let them pour forth
मिमिक्षताम्:
Kriyā
TypeVerb
Root√मिक्ष्/मिक्ष (मिश्रणे/सिञ्चने; Vedic: ‘to mingle, to moisten, to pour’)
मधुश्चुताdripping with sweetness
मधुश्चुता:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootमधु- + √च्युत् (च्युत्/च्यु—‘to drip, to flow’); बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रातिपदिक
मधुदुघेmilking sweetness; yielding sweet (milk)
मधुदुघे:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootमधु- + √दुह् (दोहने ‘to milk’); बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रातिपदिक
मधुव्रतेwhose ordinance/order is sweet; of sweet law
मधुव्रते:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootमधु- + व्रत- (व्रत ‘ordinance, vow, fixed order’)
दधानेbearing; holding
दधाने:
Kartā (विशेषणम्)
TypeVerb (participial form used adjectivally)
Root√धा (धारणे/स्थापने ‘to place, to set’; here middle ‘bearing/holding’)
यज्ञम्sacrifice; ritual offering
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिक)
द्रविणम्wealth; bounty
द्रविणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रविण- (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
देवताdivinity; divine power
देवता:
Karma
TypeNoun
Rootदेवता- (प्रातिपदिक)
महिgreatly; mightily
महि:
Karaṇa (रीत्यर्थे—‘महत्त्वेन’)
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootमहि (अव्यय/विशेषणप्रयोगः; from महत्- ‘great’)
श्रवःfame; glory
श्रवः:
Karma
TypeNoun
Rootश्रवस्- (प्रातिपदिक)
वाजम्prize; strength; (victory-)booty
वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज- (प्रातिपदिक)
अस्मेfor us; among us
अस्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
सुवीर्यम्good heroism; excellent manly power
सुवीर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसु- (उपसर्ग) + वीर्य- (प्रातिपदिक)