HomeRig VedaMandala 6Sukta 70Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 6.70

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Dyāvāpṛthivī
Chandas: Jagatī

असश्चन्ती भूरिधारे पयस्वती घृतं दुहाते सुकृते शुचिव्रते । राजन्ती अस्य भुवनस्य रोदसी अस्मे रेतः सिञ्चतं यन्मनुर्हितम् ॥

अस॑श्चन्ती॒ भूरि॑धारे॒ पय॑स्वती घृ॒तं दु॑हाते सु॒कृते॒ शुचि॑व्रते । राज॑न्ती अ॒स्य भुव॑नस्य रोदसी अ॒स्मे रेत॑: सिञ्चतं॒ यन्मनु॑र्हितम् ॥

ásaścantī bhū́ridhāre páyasvatī ghṛtáṃ duhāte sukṛ́te śúci-vrate | rā́jantī asyá bhúvanasya rodasī asmḗ rétaḥ siñcataṃ yán mánur hitám ||

Unfailing, bearing abundant streams, rich in the milk of nourishment, the two (Heaven and Earth) milk out the clarified radiance for the well-doer, for the one of pure vow. Shining over this world, O two firmaments, pour into us that seed of power which Manu has set for the human path.

अस॑श्चन्ती॒ इति॑ । भूरि॑धारे॒ इति॒ भूरि॑ऽधारे । पय॑स्वती॒ इति॑ । घृ॒तम् । दु॒हा॒ते॒ इति॑ । सु॒ऽकृते॑ । शुचि॑व्रते॒ इति॒ शुचि॑ऽव्रते । राज॑न्ती॒ इति॑ । अ॒स्य । भुव॑नस्य । रो॒द॒सी॒ इति॑ । अ॒स्मे इति॑ । रेतः॑ । सि॒ञ्च॒त॒म् । यत् । मनुः॑ऽहितम् ॥असश्चन्ती इति । भूरिधारे इति भूरिधारे । पयस्वती इति । घृतम् । दुहाते इति । सुकृते । शुचिव्रते इति शुचिव्रते । राजन्ती इति । अस्य । भुवनस्य । रोदसी इति । अस्मे इति । रेतः । सिञ्चतम् । यत् । मनुःहितम् ॥asaścantī iti | bhūridhāreitibhūri-dhāre | payasvatī iti | ghṛtam | duhāteiti | su-kṛte | śucivrateitiśuci-vrate | rājantī iti | asya | bhuvanasya | rodasī iti | asme iti | retaḥ | siñcatam | yat | manuḥ-hitam

असश्चन्तीnot clinging (to anything), unattached
असश्चन्ती:
Kartā (विशेषणरूपेण रोदसी-कर्तृयोः)
TypeAdjective/Participle
Rootसच् (सचँ) / प्रातिपदिक: असश्चन्ती (< न- + सचन्ती)
भूरिधारेhaving abundant streams/flows
भूरिधारे:
Kartā (विशेषणरूपेण रोदसी-कर्तृयोः)
TypeAdjective
Rootप्रातिपदिक: भूरि-धार (भूरि ‘बहु’ + धार ‘धारण/धारा’)
पयस्वतीrich in milk/refreshing sap
पयस्वती:
Kartā (विशेषणरूपेण रोदसी-कर्तृयोः)
TypeAdjective
Rootप्रातिपदिक: पयस् + वत् (पयस्वत्)
घृतम्ghee, clarified butter
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रातिपदिक: घृत
दुहातेthey two milk/draw
दुहाते:
(क्रिया) — कर्तृ: रोदसी; कर्म: घृतम्
TypeVerb
Rootदुह् (दुहँ प्रपूरणे/दोहने)
सुकृतेwell-doing, beneficent
सुकृते:
Kartā (विशेषणरूपेण रोदसी-कर्तृयोः)
TypeAdjective (epithet)
Rootप्रातिपदिक: सु-कृत (सुकृत ‘पुण्य/सत्कर्म’)
शुचिव्रतेof pure observance
शुचिव्रते:
Kartā (विशेषणरूपेण रोदसी-कर्तृयोः)
TypeAdjective
Rootप्रातिपदिक: शुचि-व्रत (शुचि ‘पवित्र’ + व्रत ‘व्रत/नियम’)
राजन्तीshining, resplendent
राजन्ती:
Kartā (विशेषणरूपेण रोदसी-कर्तृयोः)
TypeAdjective/Participle
Rootराज् (राजँ दीप्तौ) / प्रातिपदिक: राजन्ती (शतृ)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी) — ‘of this’
TypePronoun
Rootसर्वनाम-प्रातिपदिक: इदम् (एतद्-प्रकारः) → अस्य
भुवनस्यof the world, of existence
भुवनस्य:
Sambandha (षष्ठी) — ‘of the world’
TypeNoun
Rootप्रातिपदिक: भुवन (भू + यु/अन) ‘जगत्/लोक’
रोदसीHeaven and Earth (the two worlds)
रोदसी:
Kartā
TypeNoun (dual collective)
Rootप्रातिपदिक: रोदसी (द्यावापृथिव्यौ)
अस्मेto us, for us
अस्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम) → अस्मे
रेतःseed, generative fluid
रेतः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रातिपदिक: रेतस्
सिञ्चतम्pour (you two), sprinkle
सिञ्चतम्:
(क्रिया) — कर्तृ: रोदसी; कर्म: रेतः; सम्प्रदान: अस्मे
TypeVerb
Rootसिच् (षिञ्चँ स्रवणे/सेचने)
यत्which
यत्:
Karma (यत् = रेतः-विशेषणम्/सम्बन्धः) अथवा सम्बन्ध-चिह्नम्
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम) → यत्
मनुःManu
मनुः:
Kartā (हितम्-क्रियायाः कर्ता)
TypeNoun (proper/ancestral seer)
Rootप्रातिपदिक: मनु
हितम्placed, appointed, ordained
हितम्:
Karma (यत्/रेतः-विशेषणम्) / परिणामः
TypePast participle
Rootधा (धा॒ धारणे) → धि/हि; क्त-प्रत्यय: हित