HomeRig VedaMandala 6Sukta 70Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 6.70

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth), with Varuṇa’s dhárman as governing principle
Chandas: Jagatī

घृतवती भुवनानामभिश्रियोर्वी पृथ्वी मधुदुघे सुपेशसा । द्यावापृथिवी वरुणस्य धर्मणा विष्कभिते अजरे भूरिरेतसा ॥

घृ॒तव॑ती॒ भुव॑नानामभि॒श्रियो॒र्वी पृ॒थ्वी म॑धु॒दुघे॑ सु॒पेश॑सा । द्यावा॑पृथि॒वी वरु॑णस्य॒ धर्म॑णा॒ विष्क॑भिते अ॒जरे॒ भूरि॑रेतसा ॥

ghṛtávatī bhúvanānām abhiśríyorvī́ pr̥thvī́ madhudúghe supéśasā | dyā́vāpṛthivī́ váruṇasya dhármaṇā víṣkabhite ajáre bhū́ri-retasā ||

Full of the clarified light, bearing the splendour of the worlds, the wide Earth and the honey-yielding, fair-formed pair—Heaven and Earth—stand upheld by Varuna’s law; unaging, they are propped apart, rich in creative seed-force.

घृ॒तव॑ती॒ इति॑ घृ॒तऽव॑ती । भुव॑नानाम् । अ॒भि॒ऽश्रिया॑ । उ॒र्वी । पृ॒थ्वी इति॑ । म॒धु॒दुघे॒ इति॑ म॒धु॒ऽदुघे॑ । सु॒ऽपेश॑सा । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । वरु॑णस्य । धर्म॑णा । विस्क॑भिते॒ इति॒ विऽस्क॑भिते । अ॒जरे॒ इति॑ । भूरि॑ऽरेतसा ॥घृतवती इति घृतवती । भुवनानाम् । अभिश्रिया । उर्वी । पृथ्वी इति । मधुदुघे इति मधुदुघे । सुपेशसा । द्यावापृथिवी इति । वरुणस्य । धर्मणा । विस्कभिते इति विस्कभिते । अजरे इति । भूरिरेतसा ॥ghṛtavatī itighṛta-vatī | bhuvanānām | abhi-śriyā | urvī | pṛthvī iti | madhudugheitimadhu-dughe | su-peśasā | dyāvāpṛthivī iti | varuṇasya | dharmaṇā | viskabhiteitivi-skabhite | ajareiti | bhūri-retasā

घृतवतीghee-rich, having clarified butter
घृतवती:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य) / कर्ता-संबन्धी
TypeAdjective
Rootघृतवत् (प्रातिपदिक) < घृत
भुवनानाम्of the worlds, of the beings/realms
भुवनानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (सम्बन्ध/अधिकार)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) < √भू
अभिश्रियौthe two splendid ones, the two who are adorned (Heaven & Earth)
अभिश्रियौ:
कर्ता
TypeNoun (dual, epithet)
Rootअभि-श्री (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधार) < √श्रि (श्रयणे/श्रियाम्)
उर्वीbroad, wide
उर्वी:
विशेषण (पृथिव्याः)
TypeAdjective
Rootउर्वी (प्रातिपदिक)
पृथ्वीEarth
पृथ्वी:
कर्ता
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिक)
मधुदुघेthe two who milk sweetness (honey-like nourishment)
मधुदुघे:
विशेषण (द्यावापृथिव्योः)
TypeAdjective (epithet)
Rootमधु-दुघ (प्रातिपदिक; दुह्-धातु-समास) < √दुह्
सुपेशसाbeautifully formed, of good appearance
सुपेशसा:
विशेषण (द्यावापृथिव्योः)
TypeAdjective
Rootसु-पेशस् (प्रातिपदिक)
द्यावापृथिवीHeaven and Earth
द्यावापृथिवी:
कर्ता
TypeNoun (dual)
Rootद्यावा-पृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौ/दिव् + पृथिवी)
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun (proper)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
धर्मणाby (his) law/ordinance, by established order
धर्मणा:
करण
TypeNoun
Rootधर्मन् (प्रातिपदिक) < √धृ
विष्कभितेpropped apart, held asunder
विष्कभिते:
कर्तृ-विशेषण (स्थितिवर्णन)
TypeParticiple (past passive)
Rootवि-√स्कभ् (स्तम्भने) → विष्कभित (कृदन्त)
अजरेunaging, undecaying
अजरे:
विशेषण (द्यावापृथिव्योः)
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक)
भूरिरेतसाof abundant seed/flow; richly generative
भूरिरेतसा:
विशेषण (द्यावापृथिव्योः)
TypeAdjective
Rootभूरि-रेतस् (प्रातिपदिक)