HomeRig VedaMandala 6Sukta 68Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 6.68

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Indra-Varuṇa
Chandas: Trishtubh (probable)

यं युवं दाश्वध्वराय देवा रयिं धत्थो वसुमन्तं पुरुक्षुम् । अस्मे स इन्द्रावरुणावपि ष्यात्प्र यो भनक्ति वनुषामशस्तीः ॥

यं यु॒वं दा॒श्व॑ध्वराय देवा र॒यिं ध॒त्थो वसु॑मन्तं पुरु॒क्षुम् । अ॒स्मे स इ॑न्द्रावरुणा॒वपि॑ ष्या॒त्प्र यो भ॒नक्ति॑ व॒नुषा॒मश॑स्तीः ॥

yáṃ yuváṃ dā́śv adhvarā́ya devā́ rayíṃ dháttho vásumantaṃ puru-kṣúm | asmè sá indrāvaruṇāv ápi syāt prá yó bhanákti vanúṣām áśastīḥ ||

The plenitude you two set for the giver of the offering—O gods—rich in substance and extending far, may that come also to us, O Indra and Varuṇa. Forward may he go who breaks apart the ill-sayings of the seekers—who refuses the falsehood that diminishes the soul’s striving.

यम् । यु॒वम् । दा॒शुऽअ॑ध्वराय । दे॒वा॒ । र॒यिम् । ध॒त्थः । वसु॑ऽमन्तम् । पु॒रु॒ऽक्षुम् । अ॒स्मे इति॑ । सः । इ॒न्द्रा॒व॒रुणौ॒ । अपि॑ । स्या॒त् । प्र । यः । भ॒नक्ति॑ । व॒नुषा॑म् । अश॑स्तीः ॥यम् । युवम् । दाशुअध्वराय । देवा । रयिम् । धत्थः । वसुमन्तम् । पुरुक्षुम् । अस्मे इति । सः । इन्द्रावरुणौ । अपि । स्यात् । प्र । यः । भनक्ति । वनुषाम् । अशस्तीः ॥yam | yuvam | dāśu-adhvarāya | devā | rayim | dhatthaḥ | vasu-mantam | puru-kṣum | asme iti | saḥ | indrāvaruṇau | api | syāt | pra | yaḥ | bhanakti | vanuṣām | aśastīḥ

यम्whom/which
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दाश्वत्to the worshipper/giver
दाश्वत्:
सम्प्रदान
TypeParticiple (Adjective/Noun)
Root√दाश् (दाशति ‘to give, worship’); कृदन्त-प्रातिपदिक
अध्वरायfor the sacrifice (adhvara)
अध्वराय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
देवाO gods (you two)
देवा:
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
रयिम्wealth
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
धत्थःyou two have bestowed/placed
धत्थः:
TypeVerb
Root√धा (दधाति ‘to place, bestow’)
वसुमन्तम्rich in goods
वसुमन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootवसुमन्त् (प्रातिपदिक; ‘possessing goods’)
पुरुक्षुम्abundantly thriving
पुरुक्षुम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपुरुक्षु (प्रातिपदिक; ‘much-increasing/prospering’)
अस्मेamong/for us
अस्मे:
अधिकरण
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सःthat (wealth/he)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रावरुणौO Indra and Varuṇa
इन्द्रावरुणौ:
TypeNoun (dual)
Rootइन्द्र-वरुण (समास-प्रातिपदिक)
अपिalso, indeed
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
ष्यात्may it be
ष्यात्:
TypeVerb
Root√अस् (भवति ‘to be’)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भनक्तिbreaks, shatters
भनक्ति:
TypeVerb
Root√भञ्ज्/√भन्क् (Vedic: ‘to break, shatter’)
वनुषाम्of the worshippers
वनुषाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootवनुष् (प्रातिपदिक; ‘worshipper, suppliant’)
अशस्तीःreproaches/evil speeches
अशस्तीः:
कर्म
TypeNoun
Rootअशस्ति (प्रातिपदिक; ‘non-praise, reproach, curse’)