HomeRig VedaMandala 6Sukta 66Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 6.66

Rishi: Bharadvāja
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh

त इदुग्राः शवसा धृष्णुषेणा उभे युजन्त रोदसी सुमेके । अध स्मैषु रोदसी स्वशोचिरामवत्सु तस्थौ न रोकः ॥

त इदु॒ग्राः शव॑सा धृ॒ष्णुषे॑णा उ॒भे यु॑जन्त॒ रोद॑सी सु॒मेके॑ । अध॑ स्मैषु रोद॒सी स्वशो॑चि॒राम॑वत्सु तस्थौ॒ न रोक॑: ॥

tá id ugrā́ḥ śávasā dhṛṣṇúsēṇā ubhé yújanta ródasī suméke | ádha smaíṣu ródasī sváśocir ā́ amavátsu tasthau ná rókaḥ ||

These fierce ones, with strength, with daring hosts, yoke the two worlds, well-joined. Then among these two worlds the self-luminous splendour takes its stand in the mighty ones, like a bright dwelling.

ते । इत् । उ॒ग्राः । शव॑सा । धृ॒ष्णुऽसे॑नाः । उ॒भे इति॑ । यु॒ज॒न्त॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । सु॒मेके॒ इति॑ सु॒ऽमेके॑ । अध॑ । स्म॒ । ए॒षु॒ । रो॒द॒सी । स्वऽशो॑चिः । आ । अम॑वत्ऽसु । त॒स्थौ॒ । न । रोकः॑ ॥ते । इत् । उग्राः । शवसा । धृष्णुसेनाः । उभे इति । युजन्त । रोदसी इति । सुमेके इति सुमेके । अध । स्म । एषु । रोदसी । स्वशोचिः । आ । अमवत्सु । तस्थौ । न । रोकः ॥te | it | ugrāḥ | śavasā | dhṛṣṇu-senāḥ | ubhe iti | yujanta | rodasī iti | sumeke itisu-meke | adha | sma | eṣu | rodasī | sva-śociḥ | ā | amavat-su | tasthau | na | rokaḥ

तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
उग्राःfierce, formidable
उग्राः:
कर्तृ (ते इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
शवसाby strength, with might
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
धृष्णुसेनाःhaving bold/impetuous hosts
धृष्णुसेनाः:
कर्तृ (ते इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootधृष्णु-सेन (समास-प्रातिपदिक; धृष्णु ‘धर्षक/साहसी’ + सेना ‘सेना’)
उभेboth
उभे:
कर्म
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
युञ्जन्तेthey yoke, they harness
युञ्जन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्म (उभे इत्यस्य अप्पोजिशनम्)
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘द्यावापृथिवी’)
सुमेकेwell-fixed, well-established
सुमेके:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-मेका/मेक (समास-प्रातिपदिक; सु ‘सु-’ + मेक/मेका ‘स्थिर/दृढ/सम्यक्’—वैदिक विशेषण)
अधthen, thereafter
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (निपात)
स्मindeed, verily
स्म:
TypeIndeclinable
Rootस्म (निपात)
एषुamong these
एषु:
अधिकरण
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रोदसीthe two worlds
रोदसी:
कर्तृ (तस्थौ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक)
स्वशोचिःself-luminous, shining by itself
स्वशोचिः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootस्व-शोचिस् (समास-प्रातिपदिक; स्व ‘स्व’ + शोचिस् ‘तेजस्/दीप्ति’)
आम्indeed, truly
आम्:
TypeIndeclinable
Rootआम् (निपात/अव्यय; वैदिक ‘आम्’ = ‘सत्यं/एव/खलु’ अथवा बलवर्धक)
अवत्सुbelow, down
अवत्सु:
अधिकरण (स्थान)
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय; ‘अव’ = ‘अधः/नीचे/अधस्तात्’)
तस्थौstood, took its stand
तस्थौ:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
रोकःa light, radiance (as a shining one)
रोकः:
उपमान (न इत्यनेन)
TypeNoun
Rootरोक (प्रातिपदिक; ‘प्रकाश/दीप्ति/लोक’—वैदिक) अथवा ‘रोचस्’ सम्बन्धि