HomeRig VedaMandala 6Sukta 66Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6.66

Rishi: Bharadvāja
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh

मक्षू न येषु दोहसे चिदया आ नाम धृष्णु मारुतं दधानाः । न ये स्तौना अयासो मह्ना नू चित्सुदानुरव यासदुग्रान् ॥

म॒क्षू न येषु॑ दो॒हसे॑ चिद॒या आ नाम॑ धृ॒ष्णु मारु॑तं॒ दधा॑नाः । न ये स्तौ॒ना अ॒यासो॑ म॒ह्ना नू चि॑त्सु॒दानु॒रव॑ यासदु॒ग्रान् ॥

makṣū́ ná yéṣu dóhase cid ayā́ ā́ nā́ma dhṛ́ṣṇu mārútam dádhānāḥ | ná yé staunā́ ayā́so mahnā́ nū́ cit sudā́nur áva yāsad ugrā́n ||

Swiftly, among whom even for the milking there is no going astray, they hold the impetuous Marut-force in its very name. They are not weak in their praise, not lacking by greatness; even the generous giver bows down before the fierce ones.

म॒क्षु । न । येषु॑ । दो॒हसे॑ । चि॒त् । अ॒याः । आ । नाम॑ । घृ॒ष्णु । मारु॑तम् । दधा॑नाः । न । ये । स्तौ॒नाः । अ॒यासः॑ । म॒ह्ना । नु । चि॒त् । सु॒ऽदानुः॑ । अव॑ । या॒स॒त् । उ॒ग्रान् ॥मक्षु । न । येषु । दोहसे । चित् । अयाः । आ । नाम । घृष्णु । मारुतम् । दधानाः । न । ये । स्तौनाः । अयासः । मह्ना । नु । चित् । सुदानुः । अव । यासत् । उग्रान् ॥makṣu | na | yeṣu | dohase | cit | ayāḥ | ā | nāma | ghṛṣṇu | mārutam | dadhānāḥ | na | ye | staunāḥ | ayāsaḥ | mahnā | nu | cit | su-dānuḥ | ava | yāsat | ugrān

मक्षुquickly, at once
मक्षु:
Adhikaraṇa (काल/रीति-अर्थे)
TypeIndeclinable
Rootमक्षु (अव्यय-प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
येषुin/among whom
येषु:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दोहसेfor milking; for yielding (milk/wealth)
दोहसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदोहस् (प्रातिपदिक; √दुह् ‘to milk’ से)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अयाa going/approach; coming
अया:
Kartā
TypeNoun
Rootअय (प्रातिपदिक; ‘गमन/आगमन’ अर्थे, वेदिक)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
नामindeed, surely
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम (निपात)
धृष्णुbold, daring
धृष्णु:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधृष्णु (प्रातिपदिक; √धृष् ‘to be bold’)
मारुतम्Marut-like; (the) Marut-host/Marut power
मारुतम्:
Karma
TypeAdjective/Noun
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
दधानाःbearing, holding, possessing
दधानाः:
Kartā
TypeParticiple
Root√धा (धातु) + शानच् (वर्तमान कृदन्त)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
येwho (they)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तौनाpraise
स्तौना:
Kartā (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्तु (धातु) + (वेदिक) लिट्/लुङ्-प्राय रूप; ‘स्तवन्ति’ अर्थे
अयासःunwearied, tireless
अयासः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअयास (प्रातिपदिक; a- + यास ‘थकावट/क्लेश’)
मह्नाby greatness, by might
मह्ना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमघन्/मह्न् (प्रातिपदिक; ‘महत्त्व/बल’)
नुnow, indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
सुदानुःvery generous
सुदानुः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसुदानु (प्रातिपदिक; सु- + दानु ‘दान/उदारता’)
अवdown, away
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
यासत्went, moved
यासत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√या (धातु)
उग्रान्fierce ones; mighty (foes)
उग्रान्:
Karma
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)