HomeRig VedaMandala 6Sukta 66Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 6.66

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional attribution for Mandala 6; hymn-level rishi for 6.66 commonly Bharadvāja line)
Devata: Maruts (Rudra’s sons; storm and life-powers)
Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 6.66 predominantly Triṣṭubh)

त्विषीमन्तो अध्वरस्येव दिद्युत्तृषुच्यवसो जुह्वो नाग्नेः । अर्चत्रयो धुनयो न वीरा भ्राजज्जन्मानो मरुतो अधृष्टाः ॥

त्विषी॑मन्तो अध्व॒रस्ये॑व दि॒द्युत्तृ॑षु॒च्यव॑सो जु॒ह्वो॒३॒॑ नाग्नेः । अ॒र्चत्र॑यो॒ धुन॑यो॒ न वी॒रा भ्राज॑ज्जन्मानो म॒रुतो॒ अधृ॑ष्टाः ॥

tvíṣīmantó adhvarásyeva didyút tṛ́ṣu-cyávasaḥ juhvò nā́gneḥ | arcatráyo dhúnayo ná vīrā́ bhrā́jaj-janmāno marúto adhṛ́ṣṭāḥ ||

Full of blazing force, like the lightning of the sacrifice, the Maruts—restless in their swift movements—are as if the flaming tongues of Agni. They are singers of the chant, tumultuous like heroic warriors; born in radiance, the Maruts are unconquerable.

त्विषि॑ऽमन्तः । अ॒ध्व॒रस्य॑ऽइव । दि॒द्युत् । तृ॒षु॒ऽच्यव॑सः । जु॒ह्वः॑ । न । अ॒ग्नेः । अ॒र्चत्र॑यः । धुन॑यः । न । वी॒राः । भ्राज॑त्ऽजन्मानः । म॒रुतः॑ । अधृ॑ष्टाः ॥त्विषिमन्तः । अध्वरस्यइव । दिद्युत् । तृषुच्यवसः । जुह्वः । न । अग्नेः । अर्चत्रयः । धुनयः । न । वीराः । भ्राजत्जन्मानः । मरुतः । अधृष्टाः ॥tviṣi-mantaḥ | adhvarasya-iva | didyut | tṛṣu-cyavasaḥ | juhvaḥ | na | agneḥ | arcatrayaḥ | dhunayaḥ | na | vīrāḥ | bhrājat-janmānaḥ | marutaḥ | adhṛṣṭāḥ

त्विषीमन्तःpossessing brilliance/impetuosity
त्विषीमन्तः:
Kartā
TypeAdjective
Rootत्विषी- (प्रातिपदिक; from √त्विष् ‘to shine, be vehement’) + -मन्त्
अध्वरस्यof the sacrifice/rite
अध्वरस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootअध्वर- (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
दिद्युत्a flash of lightning
दिद्युत्:
Kartā (in simile) / Upamāna
TypeNoun
Rootदिद्युत्- (प्रातिपदिक; from √द्युत् ‘to shine’)
तृषुच्यवसःswift/impetuous in motion
तृषुच्यवसः:
Kartā
TypeAdjective
Rootतृषु-च्यवस्- (प्रातिपदिक; ‘swift-moving/impetuous’; second member from √च्यु/च्यव् ‘to move, fall, rush’)
जुह्वःladles (offering-spoons)
जुह्वः:
Kartā
TypeNoun
Rootजुहू- (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Root
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
अर्चत्रयःpraisers/singers
अर्चत्रयः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootअर्चत्रि- (प्रातिपदिक; ‘praiser/singer’, from √अर्च् ‘to praise’)
धुनयःroarings/rumblings
धुनयः:
Kartā
TypeNoun
Rootधुनि- (प्रातिपदिक; from √धुन् ‘to shake, roar’)
like
:
TypeIndeclinable
Root
वीराःheroes/warriors
वीराः:
Kartā
TypeNoun
Rootवीर- (प्रातिपदिक)
भ्राजत्shining, blazing
भ्राजत्:
Kartā (qualifier)
TypeVerb (participle)
Root√भ्राज् ‘to shine, blaze’
जन्मानःbirths/origins (i.e., of radiant origin)
जन्मानः:
Kartā (appositional epithet)
TypeNoun
Rootजन्मन्- (प्रातिपदिक; from √जन् ‘to be born’)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत्- (प्रातिपदिक)
अधृष्टाःunassailed, undaunted
अधृष्टाः:
Kartā (qualifier)
TypeAdjective (PPP)
Rootअधृष्ट- (प्रातिपदिक; past passive participle from √धृष् ‘to dare, assail’ with privative a-: ‘undared/unyielding’)