HomeRig VedaMandala 6Sukta 63Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 6.63

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Aśvinau (Nāsatyā), with Agni and Hotṛ as supporting ritual powers
Chandas: Triṣṭubh

ऊर्ध्वो वामग्निरध्वरेष्वस्थात्प्र रातिरेति जूर्णिनी घृताची । प्र होता गूर्तमना उराणोऽयुक्त यो नासत्या हवीमन् ॥

ऊ॒र्ध्वो वा॑म॒ग्निर॑ध्व॒रेष्व॑स्था॒त्प्र रा॒तिरे॑ति जू॒र्णिनी॑ घृ॒ताची॑ । प्र होता॑ गू॒र्तम॑ना उरा॒णोऽयु॑क्त॒ यो नास॑त्या॒ हवी॑मन् ॥

ūrdhvó vām agnír adhvaréṣv asthāt prá rātír eti jūrṇínī ghṛtā́cī | prá hótā gūrtámana urāṇó ’yukta yó nā́satyā havī́man ||

Upright for you in the offerings stands the Fire of the Will; forward moves the giving—swift, flowing, bright with clarified delight. Forward the invoking priest, with intent made straight and wide, has yoked the rite, O Nāsatyas, for the bearer of the oblation within us.

ऊ॒र्ध्वः । वा॒म् । अ॒ग्निः । अ॒ध्व॒रेषु॑ । अ॒स्था॒त् । प्र । रा॒तिः । ए॒ति॒ । जू॒र्णिनी॑ । घृ॒ताची॑ । प्र । होता॑ । गू॒र्तऽम॑नाः । उ॒रा॒णः । अयु॑क्त । यः । नास॑त्या । हवी॑मन् ॥ऊर्ध्वः । वाम् । अग्निः । अध्वरेषु । अस्थात् । प्र । रातिः । एति । जूर्णिनी । घृताची । प्र । होता । गूर्तमनाः । उराणः । अयुक्त । यः । नासत्या । हवीमन् ॥ūrdhvaḥ | vām | agniḥ | adhvareṣu | asthāt | pra | rātiḥ | eti | jūrṇinī | ghṛtācī | pra | hotā | gūrta-manāḥ | urāṇaḥ | ayukta | yaḥ | nāsatyā | havīman

ऊर्ध्वःupright, raised
ऊर्ध्वः:
Kartā (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक) < √वर्ध्/वृध् (उन्नतौ) (व्युत्पत्त्यनुसारेण)
वाम्of you two / you two
वाम्:
Sampradāna/सम्बन्ध (युवयोः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अध्वरेषुin the sacrifices
अध्वरेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
अस्थात्stood up / was stationed
अस्थात्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
रातिःgift, giving
रातिः:
Kartā
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक) < √रा (दाने)
एतिgoes, comes
एति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√इ (गत्यर्थः)
जूर्णिनीswift-moving / active (f.)
जूर्णिनी:
Kartā (रातेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootजूर्णिनी (प्रातिपदिक; वैदिक-विशेषण/नाम)
घृताचीghee-bearing / ghee-bright (f.)
घृताची:
Kartā (रातेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootघृताची (प्रातिपदिक) = घृत + अची (अञ्च्/अच् ‘to move/shine’ इत्यादि व्युत्पत्तिः)
प्रforth
प्र:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
होताthe Hotṛ-priest / invoker
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) < √हु (यज्ञे)
गूर्तमनाwith well-directed mind
गूर्तमना:
Kartā (होतुः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootगूर्तमना (प्रातिपदिक; गूर्त + मनस्)
उराणःeager, impetuous
उराणः:
Kartā (होतुः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउराण (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)
अयुक्तyoked, harnessed
अयुक्त:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√युज् (योजने)
यःwho
यः:
Kartā (अयुक्त इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
Sampradāna/सम्बोधन
TypeNoun
Rootनासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनौ)
हवीमन्at/with the oblation; O (one) of oblations
हवीमन्:
Adhikaraṇa/सम्बोधन (यज्ञ-हविषि/हविष्मन्)
TypeNoun
Rootहवीमन् (प्रातिपदिक) < हविस्/हव्या (यज्ञ-आहुति) (वैदिक रूप)