HomeRig VedaMandala 6Sukta 62Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 6.62

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)

वि जयुषा रथ्या यातमद्रिं श्रुतं हवं वृषणा वध्रिमत्याः । दशस्यन्ता शयवे पिप्यथुर्गामिति च्यवाना सुमतिं भुरण्यू ॥

वि ज॒युषा॑ रथ्या यात॒मद्रिं॑ श्रु॒तं हवं॑ वृषणा वध्रिम॒त्याः । द॒श॒स्यन्ता॑ श॒यवे॑ पिप्यथु॒र्गामिति॑ च्यवाना सुम॒तिं भु॑रण्यू ॥

ví jayuṣā́ rathyā yātam ádrim śrutáṃ hávaṃ vṛṣaṇā vadhri-matyā́ḥ | daśasyántā śayáve pipyathur gā́m íti cyavānā́ su-matíṃ bhuraṇyū́ ||

With victorious speed in your chariot-way, come to the pressing-stone, hearing the call, O mighty ones, from the woman in distress. Serving the one who lies afflicted, you made the Cow (the ray of Light) to swell forth; thus you set in motion the right understanding and the swift upward bearing in the seeker.

वि । ज॒युषा॑ । र॒थ्या॒ । या॒त॒म् । अद्रि॑म् । श्रु॒तम् । हव॑म् । वृ॒ष॒णा॒ । व॒ध्रि॒ऽम॒त्याः । द॒श॒स्यन्ता॑ । श॒यवे॑ । पि॒प्य॒थुः॒ । गाम् । इति॑ । च्य॒वा॒ना॒ । सु॒ऽम॒तिम् । भु॒र॒ण्यू॒ इति॑ ॥वि । जयुषा । रथ्या । यातम् । अद्रिम् । श्रुतम् । हवम् । वृषणा । वध्रिमत्याः । दशस्यन्ता । शयवे । पिप्यथुः । गाम् । इति । च्यवाना । सुमतिम् । भुरण्यू इति ॥vi | jayuṣā | rathyā | yātam | adrim | śrutam | havam | vṛṣaṇā | vadhri-matyāḥ | daśasyantā | śayave | pipyathuḥ | gām | iti | cyavānā | su-matim | bhuraṇyūiti

विapart; forth (preverb)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (upasarga)
जयुषाwith victory; with conquering power
जयुषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootजयु (prātipadika < √जि 'to conquer')
रथ्याby/with the chariot(-way); in chariot-fashion
रथ्या:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootरथ्य (prātipadika)
यातम्go (you two)!
यातम्:
Kartā (addressed)
TypeVerb
Root√या (to go)
अद्रिम्the stone; the mountain
अद्रिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअद्रि (prātipadika)
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
TypeAdjective
Root√श्रु (to hear) → श्रुत (ppp)
हवम्invocation; call
हवम्:
Karma
TypeNoun
Rootहव (prātipadika < √हू 'to call/invoke')
वृषणाO two mighty/bull-like ones
वृषणा:
Sambodhana
TypeNoun (epithet)
Rootवृषण (prātipadika)
वध्रिमत्याःof Vadhryaśvā’s (wife)/of Vadhryamatī (name)
वध्रिमत्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootवध्रिमती (prātipadika; proper name/epithet)
दशस्यन्ताhonoring; worshipping (you two)
दशस्यन्ता:
Kartā
TypeParticiple
Root√दशस्य (to honor, serve) → दशस्यन्त (pres. act. ptc.)
शयवेto Śayava (a seer)
शयवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootशयु/शयव (prātipadika; proper name)
पिप्यथुःyou two filled/satisfied
पिप्यथुः:
Kartā
TypeVerb
Root√प्यै/√पि (to swell, fill, satisfy)
गाम्a cow
गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो (prātipadika)
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति (particle)
च्यवानाsetting in motion; impelling
च्यवाना:
Kartā
TypeParticiple
Root√च्यु (to move, set in motion) → च्यवान (pres. mid. ptc.)
सुमतिम्good thought; favor
सुमतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुमति (prātipadika)
भुरण्यूO two swift/impetuous ones
भुरण्यू:
Sambodhana
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootभुरण्यु (prātipadika; epithet)