HomeRig VedaMandala 6Sukta 62Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 6.62

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)

अन्तरैश्चक्रैस्तनयाय वर्तिर्द्युमता यातं नृवता रथेन । सनुत्येन त्यजसा मर्त्यस्य वनुष्यतामपि शीर्षा ववृक्तम् ॥

अन्त॑रैश्च॒क्रैस्तन॑याय व॒र्तिर्द्यु॒मता या॑तं नृ॒वता॒ रथे॑न । सनु॑त्येन॒ त्यज॑सा॒ मर्त्य॑स्य वनुष्य॒तामपि॑ शी॒र्षा व॑वृक्तम् ॥

ántaraiś cakráis tanáyāya vartír dyu-mátā yātam nṛ-vátā ráthena | sánutyena tyájasā martyásya vanuṣyatā́m ápi śīrṣā́ vavṛktam ||

With the inmost wheels, make a path for the child of the soul; come with your shining, man-supporting chariot. By your ancient might, cut away even at the head the oppression of the mortal who strives to serve and grow.

अन्त॑रैः । च॒क्रैः । तन॑याय । व॒र्तिः । द्यु॒ऽमता॑ । आ । या॒त॒म् । नृ॒ऽवता॑ । रथे॑न । सनु॑त्येन । त्यज॑सा । मर्त्य॑स्य । व॒नु॒ष्य॒ताम् । अपि॑ । शी॒र्षा । व॒वृ॒क्त॒म् ॥अन्तरैः । चक्रैः । तनयाय । वर्तिः । द्युमता । आ । यातम् । नृवता । रथेन । सनुत्येन । त्यजसा । मर्त्यस्य । वनुष्यताम् । अपि । शीर्षा । ववृक्तम् ॥antaraiḥ | cakraiḥ | tanayāya | vartiḥ | dyu-matā | ā | yātam | nṛ-vatā | rathena | sanutyena | tyajasā | martyasya | vanuṣyatām | api | śīrṣā | vavṛktam

अन्तरैःwith inner/within (intermediate)
अन्तरैः:
विशेषण (करण-सम्बन्धः) / Karaṇa (with)
TypeAdjective
Rootअन्तर
चक्रैःwith wheels
चक्रैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootचक्र
तनयायfor the son/offspring
तनयाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootतनय
वर्तिःcourse, track, path
वर्तिः:
Kartā (nominal predicate) / विषय
TypeNoun
Rootवर्ति
द्युमताwith the shining (one), radiant
द्युमता:
विशेषण (करण-सम्बन्धः) / Karaṇa (with)
TypeAdjective
Rootद्युमत्
यातम्go/come (you two)
यातम्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootया (याति)
नृवताwith manly strength, with heroes
नृवता:
विशेषण (करण-सम्बन्धः) / Karaṇa (with)
TypeAdjective
Rootनृवत्
रथेनwith a chariot
रथेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरथ
सनुत्येनwith the ancient/everlasting (one/means)
सनुत्येन:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootसनुत्य
त्यजसाwith vigor/force, with impetuosity
त्यजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootत्यजस्
मर्त्यस्यof the mortal
मर्त्यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootमर्त्य
वनुष्यताम्seek/woo/favor (you two)
वनुष्यताम्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootवनुष्य (denom. from वनु/वन् ‘to win, to seek, to desire’)
अपिalso, even
अपि:
सम्बन्ध/उपपद (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि
शीर्षाwith the head
शीर्षा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशीर्षन्
ववृक्तम्has been averted/removed
ववृक्तम्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootवृज्/वृञ्ज् (to turn away, remove, avert)