HomeRig VedaMandala 6Sukta 61Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 6.61

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Sarasvatī
Chandas: Trishtubh (probable)

इयं शुष्मेभिर्बिसखा इवारुजत्सानु गिरीणां तविषेभिरूर्मिभिः । पारावतघ्नीमवसे सुवृक्तिभिः सरस्वतीमा विवासेम धीतिभिः ॥

इ॒यं शुष्मे॑भिर्बिस॒खा इ॑वारुज॒त्सानु॑ गिरी॒णां त॑वि॒षेभि॑रू॒र्मिभि॑: । पा॒रा॒व॒त॒घ्नीमव॑से सुवृ॒क्तिभि॒: सर॑स्वती॒मा वि॑वासेम धी॒तिभि॑: ॥

iyaṃ śuṣmebhir bisakhāḥ-ivārujat sānu girīṇāṃ taviṣebhir ūrmi-bhiḥ | pārāvata-ghnīm avase suvṛkti-bhiḥ sarasvatīm ā vivāsema dhīti-bhiḥ ||

She with her strengths broke through like one tearing up lotus-stalks; with her mighty waves she burst the ridges of the mountains. The slayer of what is ‘far-off’ (the estranging darkness), for our help—with good utterances and with inspired thoughts we would draw Sarasvatī near and make her dwell with us.

इ॒यम् । शुष्मे॑भिः । बि॒स॒खाःऽइ॑व । अ॒रु॒ज॒त् । सानु॑ । गि॒री॒णाम् । त॒वि॒षेभिः॑ । ऊ॒र्मिऽभिः॑ । पा॒रा॒व॒त॒ऽघ्नीम् । अव॑से । सु॒वृ॒क्तिऽभिः॑ । सर॑स्वतीम् । आ । वि॒वा॒से॒म॒ । धी॒तिऽभिः॑ ॥इयम् । शुष्मेभिः । बिसखाःइव । अरुजत् । सानु । गिरीणाम् । तविषेभिः । ऊर्मिभिः । पारावतघ्नीम् । अवसे । सुवृक्तिभिः । सरस्वतीम् । आ । विवासेम । धीतिभिः ॥iyam | śuṣmebhiḥ | bisakhāḥ-iva | arujat | sānu | girīṇām | taviṣebhiḥ | ūrmi-bhiḥ | pārāvata-ghnīm | avase | suvṛkti-bhiḥ | sarasvatīm | ā | vivāsema | dhīti-bhiḥ

इयम्this (she)
इयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुष्मेभिःwith powers/impulses
शुष्मेभिः:
करण
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
बिसाखा(like) a bough/branch
बिसाखा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबिसाखा (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अरुजत्she broke/cleft
अरुजत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootरुज् (धातु)
सानुridge/summit
सानु:
कर्म
TypeNoun
Rootसानु (प्रातिपदिक)
गिरीणाम्of the mountains
गिरीणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
तविषेभिःwith mights/forces
तविषेभिः:
करण
TypeNoun
Rootतविष (प्रातिपदिक)
ऊर्मिभिःwith waves
ऊर्मिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
पारावतघ्नीम्slaying the distant (foe/evil); far-destroying
पारावतघ्नीम्:
कर्म
TypeAdjective (epithet)
Rootपारावतघ्नी (प्रातिपदिक; पारावत + घ्नी)
अवसेfor aid/help
अवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
सुवृक्तिभिःwith well-turned hymns
सुवृक्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootसुवृक्ति (प्रातिपदिक; सु- + वृक्ति)
सरस्वतीम्Sarasvatī
सरस्वतीम्:
कर्म
TypeNoun (deity)
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
towards, hither
:
TypeIndeclinable (preverb)
Root
विवासेमmay we worship/serve
विवासेम:
क्रिया
TypeVerb
Rootवस् (धातु) + वि- (उपसर्ग)
धीतिभिःwith thoughts/insights
धीतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक)