HomeRig VedaMandala 6Sukta 61Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 6.61

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (traditional attribution for RV 6.61 to Bharadvāja)
Devata: Sarasvatī
Chandas: Trishtubh (common for narrative/praise in this mandala; verse-level confirmation may vary)

इयमददाद्रभसमृणच्युतं दिवोदासं वध्र्यश्वाय दाशुषे । या शश्वन्तमाचखादावसं पणिं ता ते दात्राणि तविषा सरस्वति ॥

इ॒यम॑ददाद्रभ॒समृ॑ण॒च्युतं॒ दिवो॑दासं वध्र्य॒श्वाय॑ दा॒शुषे॑ । या शश्व॑न्तमाच॒खादा॑व॒सं प॒णिं ता ते॑ दा॒त्राणि॑ तवि॒षा स॑रस्वति ॥

iyam adadād rabhasam ṛṇa-cyutaṃ divodāsaṃ vadhry-aśvāya dāśuṣe | yā śaśvantam ācakhādāvasam paṇiṃ tā te dātrāṇi taviṣā sarasvati ||

She gave the impetuous, debt-releasing strength to Divodāsa, to Vadhryaśva who offers. She who struck down the ever-enduring Paṇi, the niggard hoarder of the gain—those are your gifts of force, O Sarasvatī.

इ॒यम् । अ॒द॒दा॒त् । र॒भ॒सम् । ऋ॒ण॒ऽच्युत॑म् । दिवः॑ऽदासम् । व॒ध्रि॒ऽअ॒श्वाय॑ । दा॒शुषे॑ । या । शश्व॑न्तम् । आ॒ऽच॒खाद॑ । अ॒व॒सम् । प॒णिम् । ता । ते॒ । दा॒त्राणि॑ । त॒वि॒षा । स॒र॒स्व॒ति॒ ॥इयम् । अददात् । रभसम् । ऋणच्युतम् । दिवःदासम् । वध्रिअश्वाय । दाशुषे । या । शश्वन्तम् । आचखाद । अवसम् । पणिम् । ता । ते । दात्राणि । तविषा । सरस्वति ॥iyam | adadāt | rabhasam | ṛṇa-cyutam | divaḥ-dāsam | vadhri-aśvāya | dāśuṣe | yā | śaśvantam | ācakhāda | avasam | paṇim | tā | te | dātrāṇi | taviṣā | sarasvati

इयम्this (she)
इयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अददात्gave
अददात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (दाने)
रभसम्impetuous, violent
रभसम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरभस (प्रातिपदिक)
ऋणच्युतम्fallen into debt / debt-stricken
ऋणच्युतम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋण-च्युत (समास; च्युत < √च्यु (च्यवने))
दिवोदासम्Divodāsa
दिवोदासम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootदिवोदास (प्रातिपदिक; नाम)
वध्र्यश्वायto Vadhryaśva
वध्र्यश्वाय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper)
Rootवध्र्यश्व (प्रातिपदिक; नाम)
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeParticiple (nominal)
Rootदाश्वस्/दाशुष् (कृदन्त; √दाश्/√दंस् ‘to worship, give’)
याwho (she)
या:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शश्वन्तम्everlasting, long-enduring
शश्वन्तम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशश्वन्त् (प्रातिपदिक)
आचखादhas bitten/chewed up, devoured
आचखाद:
क्रिया
TypeVerb
Rootखाद् (भक्षणे) with आ-
अवसम्help, protection
अवसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
पणिम्the Paṇi (niggard/demon-trader)
पणिम्:
कर्म (अपादेय/विनाश्य)
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक)
ताthose
ता:
कर्म (दात्राणि इति सह)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दात्राणिgifts
दात्राणि:
कर्म/उद्देश्य (स्तुत्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootदात्र (प्रातिपदिक; ‘gift’)
तविषाby (your) might
तविषा:
करण
TypeNoun
Rootतविषा (प्रातिपदिक)
सरस्वतिO Sarasvatī
सरस्वति:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक; देवी-नाम)