Mantra 8
Sukta 6.60
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indrāgnī
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
या वां सन्ति पुरुस्पृहो नियुतो दाशुषे नरा । इन्द्राग्नी ताभिरा गतम् ॥
Samhita Patha (IAST)
या वां॒ सन्ति॑ पुरु॒स्पृहो॑ नि॒युतो॑ दा॒शुषे॑ नरा । इन्द्रा॑ग्नी॒ ताभि॒रा ग॑तम् ॥
Transliteration
yā́ vāṃ sánti puruspṛ́ho niyúto dāśúṣe narā | indrā́gnī tā́bhir ā́ gatam ||
Translation
Whatever eager-yoked movements of yours, desired by many, are there for the giver, O two heroic powers—O Indra and Agni, come with them to us.
Padapatha (Word Analysis)
याः । वा॒म् । सन्ति॑ । पु॒रु॒ऽस्पृहः॑ । नि॒ऽयुतः॑ । दा॒शुषे॑ । न॒रा॒ । इन्द्रा॑ग्नी॒ इति॑ । ताभिः॑ । आ । ग॒त॒म् ॥याः । वाम् । सन्ति । पुरुस्पृहः । नियुतः । दाशुषे । नरा । इन्द्राग्नी इति । ताभिः । आ । गतम् ॥yāḥ | vām | santi | puru-spṛhaḥ | ni-yutaḥ | dāśuṣe | narā | indrāgnī iti | tābhiḥ | ā | gatam
Word by Word
याwhich (those)
या:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
वाम्for you two / of you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma-prātipadika)
सन्तिare
सन्ति:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
पुरुस्पृहःmuch-longed-for / greatly desired
पुरुस्पृहः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपुरु- + स्पृह (प्रातिपदिक; bahuvrīhi/tatpuruṣa compound sense: ‘much-desired’)
नियुतःyoked teams (of steeds)
नियुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootनियुत् (प्रातिपदिक; ‘yoked team/paired horses’, esp. of the Aśvins; here ‘teams’)
दाशुषेto the worshipper / giver (offerer)
दाशुषे:
Sampradāna
TypeNoun (participle used substantively)
Rootदाश्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; perf. act. ptc. from √दाश्/√दश् ‘to worship, give, offer’)
नराO two men (heroes)
नरा:
Sambodhana
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
Sambodhana
TypeNoun (dual deity name)
Rootइन्द्र + अग्नि (समास; द्वन्द्व)
ताभिःwith those
ताभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (sarvanāma-prātipadika)
आhither, forth (towards)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
गतम्come (you two)
गतम्:
—
TypeVerb
Root√गम् (धातु; imperative base गच्छ-; Vedic injunctive/imperative-like form)