Mantra 7
Sukta 6.60
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indrāgnī
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्राग्नी युवामिमेऽभि स्तोमा अनूषत । पिबतं शम्भुवा सुतम् ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रा॑ग्नी यु॒वामि॒मे॒३॒॑ऽभि स्तोमा॑ अनूषत । पिब॑तं शम्भुवा सु॒तम् ॥
Transliteration
indrā́gnī yuvā́m imé 'bhí stómā anūṣata | píbatāṃ śambhuvā sutám ||
Translation
O Indra and Agni, these hymns have sounded forth towards you; drink the Soma pressed for your bliss-bringing peace and well-being.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रा॑ग्नी॒ इति॑ । यु॒वाम् । इ॒मे । अ॒भि । स्तोमाः॑ । अ॒नू॒ष॒त॒ । पिब॑तम् । श॒म्ऽभु॒वा॒ । सु॒तम् ॥इन्द्राग्नी इति । युवाम् । इमे । अभि । स्तोमाः । अनूषत । पिबतम् । शम्भुवा । सुतम् ॥indrāgnī iti | yuvām | ime | abhi | stomāḥ | anūṣata | pibatam | śam-bhuvā | sutam
Word by Word
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ (स्तोमाः अनूषत इत्यत्र देवतयोः प्रति)
TypeNoun (Dvīvaṇḍva-devatā)
Rootइन्द्र + अग्नि (प्रातिपदिके)
युवाम्you two
युवाम्:
कर्म (अनूषत्—‘you two’ as the object of praise/approach: ‘towards you two’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इमेthese
इमे:
कर्तृ (अनूषत्)
TypePronoun (Demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
दिशा/सम्बन्ध (क्रियाविशेषणम्: ‘towards, unto’)
TypeIndeclinable (Preverb/Adverb)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
स्तोमाःhymns, praises
स्तोमाः:
कर्तृ (अनूषत्)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
अनूषतhave praised / sang after (in praise)
अनूषत:
क्रिया (मुख्या)
TypeVerb
Rootनूष्/नुष् (धातु; वैदिकः: ‘स्तुतौ/प्रशंसायाम्’), उपसर्गः अनु-
पिबतम्drink (you two)!
पिबतम्:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootपा (धातु: पानम्)
शम्भुवाfor well-being, beneficially
शम्भुवा:
करण (हेतु/साधन-भावे: ‘for welfare/with beneficence’)
TypeAdjective (Instrumental used adverbially)
Rootशम्भु (प्रातिपदिक; ‘कल्याण-भू’), तृतीया-एकवचन-रूपम्
सुतम्the pressed (Soma), the expressed juice
सुतम्:
कर्म (पिबतम्)
TypeParticiple (Past passive participle) used as Noun/Adj.
Rootसु (धातु: सवने/प्रसवे) → क्त-प्रत्ययान्त कृत्: सुत