Mantra 6
Sukta 6.60
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indrāgnī
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
हतो वृत्राण्यार्या हतो दासानि सत्पती । हतो विश्वा अप द्विषः ॥
Samhita Patha (IAST)
ह॒तो वृ॒त्राण्यार्या॑ ह॒तो दासा॑नि॒ सत्प॑ती । ह॒तो विश्वा॒ अप॒ द्विष॑: ॥
Transliteration
ható vṛtrā́ṇy ā́ryā ható dā́sāni satpátī | ható víśvā apa dvíṣaḥ ||
Translation
By the two lords of the true way, the obstructing powers are smitten; the dark forces are smitten; all the hatreds are smitten and cast away.
Padapatha (Word Analysis)
ह॒तः । वृ॒त्राणि॑ । आर्या॑ । ह॒तः । दासा॑नि । सत्प॑ती॒ इति॒ सत्ऽप॑ती । ह॒तः । विश्वाः॑ । अप॑ । द्विषः॑ ॥हतः । वृत्राणि । आर्या । हतः । दासानि । सत्पती इति सत्पती । हतः । विश्वाः । अप । द्विषः ॥hataḥ | vṛtrāṇi | āryā | hataḥ | dāsāni | satpatī itisat-patī | hataḥ | viśvāḥ | apa | dviṣaḥ
Word by Word
ह॒तःslain / has slain
ह॒तः:
— (predicate; implied kartā = इन्द्रः)
TypeVerb (past passive participle used predicatively)
Root√हन् (हन्ति) / हत (PPP)
वृ॒त्राणिthe Vṛtras; obstructing foes
वृ॒त्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
आर्याःthe Āryas (noble people)
आर्याः:
कर्तृ (of an implied verb like ‘are/stand’ in parallelism)
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
ह॒तःslain / has slain
ह॒तः:
— (predicate)
TypeVerb (past passive participle used predicatively)
Root√हन् / हत (PPP)
दासानिthe Dāsas (hostile tribes)
दासानि:
कर्म
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
सत्पतीthe two good lords (dual; the two patrons/lords)
सत्पती:
कर्तृ (apposition to the two lords, i.e., the addressed pair)
TypeNoun (dual epithet)
Rootसत्पति (प्रातिपदिक; sat- ‘good/true’ + pati- ‘lord’)
ह॒तःslain / has slain
ह॒तः:
— (predicate)
TypeVerb (past passive participle used predicatively)
Root√हन् / हत (PPP)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अपaway, off
अप:
—
TypeIndeclinable (preverb/adverb)
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
द्विषःhaters; enemies
द्विषः:
कर्म
TypeNoun
Rootद्विष् (प्रातिपदिक from √द्विष् ‘to hate’)