Mantra 5
Sukta 6.60
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indrāgnī
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
उग्रा विघनिना मृध इन्द्राग्नी हवामहे । ता नो मृळात ईदृशे ॥
Samhita Patha (IAST)
उ॒ग्रा वि॑घ॒निना॒ मृध॑ इन्द्रा॒ग्नी ह॑वामहे । ता नो॑ मृळात ई॒दृशे॑ ॥
Transliteration
ugrā́ vighanínā mṛ́dha indrā́gnī havāmahe | tā́ no mṛḷāta īdṛ́śe ||
Translation
The mighty two, smiters of resistance, Indra and Agni, we call; may they show us grace in this our condition and need.
Padapatha (Word Analysis)
उ॒ग्रा । वि॒ऽघ॒निना॑ । मृधः॑ । इ॒न्द्रा॒ग्नी इति॑ । ह॒वा॒म॒हे॒ । ता । नः॒ । मृ॒ळा॒तः॒ । ई॒दृशे॑ ॥उग्रा । विघनिना । मृधः । इन्द्राग्नी इति । हवामहे । ता । नः । मृळातः । ईदृशे ॥ugrā | vi-ghaninā | mṛdhaḥ | indrāgnī iti | havāmahe | tā | naḥ | mṛḷātaḥ | īdṛśe
Word by Word
उग्राःthe two fierce (ones)
उग्राः:
Kartā
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
विघनिनाwith/through the smiter (slayer)
विघनिना:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootविघनिन् (प्रातिपदिक)
मृधःof hostility / of battle
मृधः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमृध् (प्रातिपदिक; ‘संघर्ष/वैर/युद्ध’)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
Sampradāna
TypeNoun (dual deity name)
Rootइन्द्र + अग्नि (समास-प्रातिपदिक)
हवामहेwe invoke / call upon
हवामहे:
Kriyā
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वा) ‘आह्वाने’
ताthose two (them)
ता:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मृळातlet them be gracious / show mercy
मृळात:
Kriyā
TypeVerb
Root√मृळ् ‘अनुकम्पायाम्/प्रसादे’
ईदृशेin such a case / in such a manner
ईदृशे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootईदृश (प्रातिपदिक)