HomeRig VedaMandala 6Sukta 6Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.6

Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable, based on RV 6 style; requires pada-count verification)

वि ते विष्वग्वातजूतासो अग्ने भामासः शुचे शुचयश्चरन्ति । तुविम्रक्षासो दिव्या नवग्वा वना वनन्ति धृषता रुजन्तः ॥

वि ते॒ विष्व॒ग्वात॑जूतासो अग्ने॒ भामा॑सः शुचे॒ शुच॑यश्चरन्ति । तु॒वि॒म्र॒क्षासो॑ दि॒व्या नव॑ग्वा॒ वना॑ वनन्ति धृष॒ता रु॒जन्त॑: ॥

ví te víṣvag vā́ta-jūtāso agne bhā́māsaḥ śuce śúcayaś caranti | tuvímrakṣāso divyā́ návagvā vánā vananti dhṛṣatá rujántaḥ ||

O Agni, pure and luminous, your flame-powers driven by the breath move everywhere. Vast in their shining, divine like the Navagvas, they win for us the forests of concealment, boldly breaking them open.

वि । ते॒ । विष्व॑क् । वात॑ऽजूतासः । अ॒ग्ने॒ । भामा॑सः । शु॒चे॒ । शुच॑यः । च॒र॒न्ति॒ । तु॒वि॒ऽम्र॒क्षासः॑ । दि॒व्याः । नव॑ऽग्वाः । वना॑ । व॒न॒न्ति॒ । धृ॒ष॒ता । रु॒जन्तः॑ ॥वि । ते । विष्वक् । वातजूतासः । अग्ने । भामासः । शुचे । शुचयः । चरन्ति । तुविम्रक्षासः । दिव्याः । नवग्वाः । वना । वनन्ति । धृषता । रुजन्तः ॥vi | te | viṣvak | vāta-jūtāsaḥ | agne | bhāmāsaḥ | śuce | śucayaḥ | caranti | tuvi-mrakṣāsaḥ | divyāḥ | nava-gvāḥ | vanā | vananti | dhṛṣatā | rujantaḥ

विapart, forth, widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्-प्रातिपदिक)
विष्वक्in every direction, all around
विष्वक्:
TypeIndeclinable
Rootविष्वक् (अव्यय)
वातजूतासःwind-driven, sped by the wind
वातजूतासः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवात-जूत (कृदन्त/समास; √जु/जव् ‘to speed, impel’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
भामासःflames, splendors
भामासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभामा
शुचेO pure one
शुचे:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootशुचि
शुचयःpure, bright
शुचयः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशुचि
चरन्तिthey move, roam
चरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√चर् (चरति)
तुविम्रक्षासःvery strong, mighty
तुविम्रक्षासः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootतुवि-म्रक्ष (समास; म्रक्ष ‘strong/robust’ adj. base)
दिव्याःheavenly, celestial
दिव्याः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदिव्य
नवग्वाःthe Navagvas (a ritual clan/companions)
नवग्वाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनवग्व (प्रातिपदिक; ‘Navagva’ group-name)
वनाwoods, forests
वना:
कर्म
TypeNoun
Rootवन
वनन्तिthey win, gain, seek
वनन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√वन् (वनति ‘to win, gain; to seek’)
धृषताboldly, daringly
धृषता:
TypeIndeclinable
Rootधृषत् (अव्यय/तृतीया-रूपेण क्रियाविशेषण; from √धृष् ‘to be bold, dare’)
रुजन्तःbreaking, shattering
रुजन्तः:
कर्तृ (कर्तरि कृदन्तः)
TypeVerb (participle)
Root√रुज् (रुजति ‘to break, shatter’)