HomeRig VedaMandala 6Sukta 58Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.58

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Pūṣan (in relation to Sūrya)
Chandas: Jagatī (probable; requires metrical verification)

यास्ते पूषन्नावो अन्तः समुद्रे हिरण्ययीरन्तरिक्षे चरन्ति । ताभिर्यासि दूत्यां सूर्यस्य कामेन कृत श्रव इच्छमानः ॥

यास्ते॑ पूष॒न्नावो॑ अ॒न्तः स॑मु॒द्रे हि॑र॒ण्ययी॑र॒न्तरि॑क्षे॒ चर॑न्ति । ताभि॑र्यासि दू॒त्यां सूर्य॑स्य॒ कामे॑न कृत॒ श्रव॑ इ॒च्छमा॑नः ॥

yā́s te pūṣann nā́vo antáḥ samudré hiraṇyáyīr antárikṣe cáranti | tā́bhir yāsi dūtyā́ṃ sū́ryasya kā́mena kṛtá śráva icchámānaḥ ||

Those golden vessels of yours, O Pūṣan, that move within the sea and in the mid-world—by them you go on the Sun’s embassy, desiring the fame that is wrought by delight: the soul’s luminous recognition born of the Truth-Light.

याः । ते॒ । पू॒ष॒न् । नावः॑ । अ॒न्तरिति॑ । स॒मु॒द्रे । हि॒र॒ण्ययीः॑ । अ॒न्तरि॑क्षे । चर॑न्ति । ताभिः॑ । या॒सि॒ । दू॒त्याम् । सूर्य॑स्य । कामे॑न । कृ॒त॒ । श्रवः॑ । इ॒च्छमा॑नः ॥याः । ते । पूषन् । नावः । अन्तरिति । समुद्रे । हिरण्ययीः । अन्तरिक्षे । चरन्ति । ताभिः । यासि । दूत्याम् । सूर्यस्य । कामेन । कृत । श्रवः । इच्छमानः ॥yāḥ | te | pūṣan | nāvaḥ | antariti | samudre | hiraṇyayīḥ | antarikṣe | caranti | tābhiḥ | yāsi | dūtyām | sūryasya | kāmena | kṛta | śravaḥ | icchamānaḥ

याःwhich (fem. pl.)
याः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पूषन्O Pūṣan
पूषन्:
(Address)
TypeNoun (vocative)
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
नावःboats, ships
नावः:
Kartā
TypeNoun
Rootनौ (स्त्री) / नाव् (प्रातिपदिक)
अन्तःwithin, inside
अन्तः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्तर् (अव्यय/उपसर्गीय-प्रातिपदिक)
समुद्रेin the sea
समुद्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
हिरण्ययीःgolden
हिरण्ययीः:
Viśeṣaṇa (of नावः)
TypeAdjective
Rootहिरण्ययी (प्रातिपदिक; हिरण्य + -यी)
अन्तरिक्षेin the mid-air, atmosphere
अन्तरिक्षे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
चरन्तिthey move, roam
चरन्ति:
(Kriyā)
TypeVerb
Rootचर्
ताभिःwith those (fem.)
ताभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यासिyou go
यासि:
(Kriyā)
TypeVerb
Rootया
दूत्याम्as a messenger-service, on a mission
दूत्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootदूत्य (प्रातिपदिक)
सूर्यस्यof Sūrya
सूर्यस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
कामेनby desire, at will
कामेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
कृतश्रवःwhose fame is made/established; famed
कृतश्रवः:
Viśeṣaṇa (of implied ‘त्वम्/पूषन्’)
TypeAdjective (epithet)
Rootकृतश्रवस् (प्रातिपदिक; कृत + श्रवस्)
इच्छमानःdesiring, wishing
इच्छमानः:
Kartā (of the participial action; agreeing with ‘त्वम्’)
TypeParticiple
Rootइष्/इच्छ् (धातु) → इच्छमान (वर्तमान-कृदन्त)