Mantra 5
Sukta 6.57
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Pūṣan and Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires full hymn metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
तां पूष्णः सुमतिं वयं वृक्षस्य प्र वयामिव । इन्द्रस्य चा रभामहे ॥
Samhita Patha (IAST)
तां पू॒ष्णः सु॑म॒तिं व॒यं वृ॒क्षस्य॒ प्र व॒यामि॑व । इन्द्र॑स्य॒ चा र॑भामहे ॥
Transliteration
tā́ṃ pūṣṇáḥ sumatím vayáṃ vṛkṣásya prá vayā́m-iva | índrasya cā́ rabhāmahe ||
Translation
That luminous right-mindedness of Pūṣan we would lay hold of, as one takes firm support upon a tree’s spreading strength; and we would also seize the might of Indra—so our ascent is secure and victorious.
Padapatha (Word Analysis)
ताम् । पू॒ष्णः । सु॒ऽम॒तिम् । व॒यम् । वृ॒क्षस्य॑ । प्र । व॒याम्ऽइ॑व । इन्द्र॑स्य । च॒ । आ । र॒भा॒म॒हे॒ ॥ताम् । पूष्णः । सुमतिम् । वयम् । वृक्षस्य । प्र । वयाम्इव । इन्द्रस्य । च । आ । रभामहे ॥tām | pūṣṇaḥ | su-matim | vayam | vṛkṣasya | pra | vayām-iva | indrasya | ca | ā | rabhāmahe
Word by Word
ताम्her/that (sumati)
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पूष्णःof Pūṣan
पूष्णः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun (proper)
Rootपूषन् (देवनाम-प्रातिपदिक)
सुमतिम्good thought/favor, benevolence
सुमतिम्:
कर्म
TypeNoun (abstract)
Rootसु- + मति (प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृक्षस्यof a tree
वृक्षस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
वयामिI weave/spread (forth)
वयामि:
क्रिया
TypeVerb
Root√वय् (वयति/वयामि) + प्र
इवas, like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
रभामहेwe take hold of / we obtain
रभामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√रभ् (आ-रभ्) + आ