HomeRig VedaMandala 6Sukta 50Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 6.50

Rishi: Śaśabindu
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

अभि त्यं वीरं गिर्वणसमर्चेन्द्रं ब्रह्मणा जरितर्नवेन । श्रवदिद्धवमुप च स्तवानो रासद्वाजाँ उप महो गृणानः ॥

अ॒भि त्यं वी॒रं गिर्व॑णसम॒र्चेन्द्रं॒ ब्रह्म॑णा जरित॒र्नवे॑न । श्रव॒दिद्धव॒मुप॑ च॒ स्तवा॑नो॒ रास॒द्वाजाँ॒ उप॑ म॒हो गृ॑णा॒नः ॥

abhí tyáṃ vīráṃ gírvāṇasam arca índraṃ bráhmaṇā jaritar návena | śrávad íd dhávam úpa ca stávanō rāsád vājā́m̐ úpa mahó gṛṇānáḥ ||

Sing forth to that Hero, the delight of the chant—Indra—with a new-forming word of power, O singer. Surely he will hear the call; praised and approached, he will give the plenitudes of force, as we acclaim his greatness.

अ॒भि । त्यम् । वी॒रम् । गिर्व॑णसम् । अ॒र्च॒ । इन्द्र॑म् । ब्रह्म॑णा । ज॒रि॒तः॒ । नवे॑न । श्रव॑त् । इत् । हव॑म् । उप॑ । च॒ । स्तवा॑नः । रास॑त् । वाजा॑न् । उप॑ । म॒हः । गृ॒णा॒नः ॥अभि । त्यम् । वीरम् । गिर्वणसम् । अर्च । इन्द्रम् । ब्रह्मणा । जरितः । नवेन । श्रवत् । इत् । हवम् । उप । च । स्तवानः । रासत् । वाजान् । उप । महः । गृणानः ॥abhi | tyam | vīram | girvaṇasam | arca | indram | brahmaṇā | jaritaḥ | navena | śravat | it | havam | upa | ca | stavānaḥ | rāsat | vājān | upa | mahaḥ | gṛṇānaḥ

अभिtowards, unto
अभि:
Adhikaraṇa (दिशा/सम्बन्ध-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
त्यम्that (well-known)
त्यम्:
Karma (इन्द्रम् विशेषयति)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वीरम्hero
वीरम्:
Karma (इन्द्रम् विशेषयति)
TypeNoun/Adjective
Rootवीर (प्रातिपदिक)
गिर्वणसम्praise-delighting, hymn-accepting
गिर्वणसम्:
Karma (इन्द्रम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootगिर्वणस् (प्रातिपदिक; ‘गिर्’+‘वणस्’ इति बहुव्रीहिः/तत्पुरुष-समासः; अर्थः ‘स्तोत्रप्रियः/स्तोत्रवन्’)
अर्चpraise!, sing!
अर्च:
(वाक्य-क्रिया) —
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma (अर्च इति क्रियायाः कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ब्रह्मणाwith/through sacred formulation (prayer)
ब्रह्मणा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
जरितःO singer/praiser
जरितः:
(सम्बोधन) —
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; ‘स्तोतृ’)
नवेनwith a new (one), freshly
नवेन:
Karaṇa (ब्रह्मणा सह साधन-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक)
श्रवत्may he hear
श्रवत्:
(वाक्य-क्रिया) —
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
इत्indeed
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
हवम्invocation, call
हवम्:
Karma (श्रवत् इति क्रियायाः कर्म)
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; ‘आह्वान/हूति’)
उपnear, towards
उप:
Adhikaraṇa (समीप-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
स्तवानःpraising (him)
स्तवानः:
Kartā (श्रवत्/रासत् इत्यादि क्रियाणां कर्तृ-विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootस्तु (धातु) → स्तवान (शानच्-कृदन्त)
रासत्may he grant
रासत्:
(वाक्य-क्रिया) —
TypeVerb
Rootरा (धातु; ‘दाने’) / रास् (वेदिक-प्रयोगः)
वाजान्prizes, bounties
वाजान्:
Karma (रासत् इति क्रियायाः कर्म)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
उपtowards
उप:
Adhikaraṇa (समीप/अभिमुख्ये)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
महःof the great one; of greatness
महः:
Adhikaraṇa/सम्बन्ध (गृणानः इत्यस्य ‘महः’ प्रति/महतः सम्बन्धः)
TypeNoun/Adjective
Rootमहत्/मह (प्रातिपदिक; ‘महस्’ वेदिक-रूपम्)
गृणानःpraising, singing (aloud)
गृणानः:
Kartā (स्तवानः इत्यस्य समन्वयेन कर्तृ-विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootगृ (धातु; ‘स्तुतौ’) → गृणान (शानच्-कृदन्त)