HomeRig VedaMandala 6Sukta 46Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 6.46

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

स त्वं नश्चित्र वज्रहस्त धृष्णुया महः स्तवानो अद्रिवः । गामश्वं रथ्यमिन्द्र सं किर सत्रा वाजं न जिग्युषे ॥

स त्वं न॑श्चित्र वज्रहस्त धृष्णु॒या म॒हः स्त॑वा॒नो अ॑द्रिवः । गामश्वं॑ र॒थ्य॑मिन्द्र॒ सं कि॑र स॒त्रा वाजं॒ न जि॒ग्युषे॑ ॥

sá tvaṃ naś citra vajra-hasta dhṛṣṇuyā́ máhaḥ stavāno adrivaḥ | gā́m áśvaṃ rathyàm indra sáṃ kira satrā́ vā́jaṃ ná jigyúṣe ||

Thou then, O wondrous wielder of the thunderbolt, praised with daring greatness, O holder of the pressing-stone—scatter for us the rays and the steed-forces and the chariot-power; pour out continually the plenitude of force for one who would conquer.

सः । त्वम् । नः॒ । चि॒त्र॒ । व॒ज्र॒ऽह॒स्त॒ । धृ॒ष्णु॒ऽया । म॒हः । स्त॒वा॒नः । अ॒द्रि॒ऽवः॒ । गाम् । अश्व॑म् । र॒थ्य॑म् । इ॒न्द्र॒ । सम् । कि॒र॒ । स॒त्रा । वाज॑म् । न । जि॒ग्युषे॑ ॥सः । त्वम् । नः । चित्र । वज्रहस्त । धृष्णुया । महः । स्तवानः । अद्रिवः । गाम् । अश्वम् । रथ्यम् । इन्द्र । सम् । किर । सत्रा । वाजम् । न । जिग्युषे ॥saḥ | tvam | naḥ | citra | vajra-hasta | dhṛṣṇu-yā | mahaḥ | stavānaḥ | adri-vaḥ | gām | aśvam | rathyam | indra | sam | kira | satrā | vājam | na | jigyuṣe

सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्रO wondrous one
चित्र:
(Sambodhana)
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
वज्रहस्तO thunderbolt-handed
वज्रहस्त:
(Sambodhana)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootवज्र-हस्त (समास-प्रातिपदिक)
धृष्णुयाwith bold/impetuous (might)
धृष्णुया:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootधृष्णु (प्रातिपदिक)
महःof greatness / of might
महः:
Sambandha
TypeNoun
Rootमहि/महस् (प्रातिपदिक)
स्तवानःbeing praised
स्तवानः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Root√स्तु (स्तव्) + शानच्
अद्रिवःO wielder of the stone (pressing-stone)
अद्रिवः:
(Sambodhana)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootअद्रि-व (समास-प्रातिपदिक)
गाम्a cow
गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अश्वम्a horse
अश्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
रथ्यम्fit for a chariot / chariot-worthy
रथ्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरथ्य (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(Sambodhana)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
(with verb)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
किरscatter forth / bestow
किर:
(predicate)
TypeVerb
Root√कॄ/किर् (किरति)
सत्राalways, continually
सत्रा:
Adhikaraṇa (manner) / Avyaya
TypeIndeclinable
Rootसत्रा (अव्यय)
वाजम्prize, strength, booty
वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
like, as
:
(comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
जिग्युषेto the victorious one / to the conqueror
जिग्युषे:
Sampradāna
TypeNoun/Participle (perfect-active participial stem used substantively)
Root√जि (जिगाय) + क्त्वसु/उष् (परिप्रयोगः) → जिग्युष्