HomeRig VedaMandala 6Sukta 46Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 6.46

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अध स्मा नो वृधे भवेन्द्र नायमवा युधि । यदन्तरिक्षे पतयन्ति पर्णिनो दिद्यवस्तिग्ममूर्धानः ॥

अध॑ स्मा नो वृ॒धे भ॒वेन्द्र॑ ना॒यम॑वा यु॒धि । यद॒न्तरि॑क्षे प॒तय॑न्ति प॒र्णिनो॑ दि॒द्यव॑स्ति॒ग्ममू॑र्धानः ॥

ádha smā no vṛdhé bhavéndra na āyám avā́ yudhí | yád antárikṣe patáyanti párṇino didyávas tiǵma-mūrdhānaḥ ||

Then be for our increase, O Indra; be our aid in the battle—when in the midspace fly the winged flashing powers with sharp-pointed heads.

अध॑ । स्म॒ । नः॒ । वृ॒धे । भ॒व॒ । इन्द्र॑ । न । अ॒यम् । अ॒व॒ । यु॒धि । यत् । अ॒न्तरि॑क्षे । प॒तय॑न्ति । प॒र्णिनः॑ । दि॒द्यवः॑ । ति॒ग्मऽमू॑र्धानः ॥अध । स्म । नः । वृधे । भव । इन्द्र । न । अयम् । अव । युधि । यत् । अन्तरिक्षे । पतयन्ति । पर्णिनः । दिद्यवः । तिग्ममूर्धानः ॥adha | sma | naḥ | vṛdhe | bhava | indra | na | ayam | ava | yudhi | yat | antarikṣe | patayanti | parṇinaḥ | didyavaḥ | tigma-mūrdhānaḥ

अधthen, now
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
स्मindeed, just
स्म:
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
वृधेgrow strong; increase
वृधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु) → वृधि-/वृध् (स्तुत्यर्थ/वर्धन)
भवbecome; be
भव:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नायम्not this one / not he
नायम्:
कर्तृ (वाक्यविषय) / निषेध
TypePronoun (with negation)
Rootन (अव्यय) + अयम् (सर्वनाम)
अवdown; in aid
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
युधिin battle
युधि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयुध्
यत्when/that which
यत्:
सम्बन्ध (यद्-तद्)
TypePronoun/Relative
Rootयद् (सर्वनाम)
अन्तरिक्षेin the mid-air, atmosphere
अन्तरिक्षे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
पतयन्तिthey fly about
पतयन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपत्
पर्णिनःwinged ones
पर्णिनः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootपर्णिन् (प्रातिपदिक)
दिद्यवःlightnings, flashes
दिद्यवः:
कर्तृ (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिद्यु (प्रातिपदिक)
तिग्ममूर्धानःsharp-pointed-headed; with keen crests
तिग्ममूर्धानः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (compound)
Rootतिग्म-मूर्धन् (समास: कर्मधारय/बहुव्रीहि)