Mantra 7
Sukta 6.45
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional attribution for RV 6.45)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely; hymn RV 6.45 predominantly Triṣṭubh—verify pada count per verse in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
ब्रह्माणं ब्रह्मवाहसं गीर्भिः सखायमृग्मियम् । गां न दोहसे हुवे ॥
Samhita Patha (IAST)
ब्र॒ह्माणं॒ ब्रह्म॑वाहसं गी॒र्भिः सखा॑यमृ॒ग्मिय॑म् । गां न दो॒हसे॑ हुवे ॥
Transliteration
bráhmāṇaṃ bráhmavāhasaṃ gīrbhíḥ sákhāyam ṛgmíyam | gā́m ná dohásé huvē ||
Translation
With my mantric utterances I call the Brahman-bearing Power, the friend who is rich in hymns; I invoke him as one milks a cow—so that the hidden rays of Knowledge may flow out in abundance.
Padapatha (Word Analysis)
ब्र॒ह्माण॑म् । ब्रह्म॑ऽवाहसम् । गीः॒ऽभिः । सखा॑यम् । ऋ॒ग्मिय॑म् । गाम् । न । दो॒हसे॑ । हु॒वे॒ ॥ब्रह्माणम् । ब्रह्मवाहसम् । गीःभिः । सखायम् । ऋग्मियम् । गाम् । न । दोहसे । हुवे ॥brahmāṇam | brahma-vāhasam | gīḥ-bhiḥ | sakhāyam | ṛgmiyam | gām | na | dohase | huve
Word by Word
ब्र॒ह्माणम्the sacred formulation / hymn (brahman)
ब्र॒ह्माणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
ब्रह्म॑वाहसम्brahman-bearing / carrying the sacred word
ब्रह्म॑वाहसम्:
कर्म
TypeAdjective (compound)
Rootब्रह्म-वाहस (समास; वाहस < √वह् ‘to carry’)
गी॒र्भिःwith hymns / with songs of praise
गी॒र्भिः:
करण
TypeNoun
Rootगीर् (स्त्री; ‘song, hymn, praise’)
सखा॑यम्the friend
सखा॑यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसखि (पुं; ‘friend’)
ऋ॒ग्मिय॑म्hymn-worthy / praised with ṛks
ऋ॒ग्मिय॑म्:
कर्म
TypeAdjective
Rootऋग्मिय (प्रातिपदिक; ‘worthy of ṛc/Ṛg, hymn-worthy’)
गाम्the cow
गाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (स्त्री; ‘cow’)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
दो॒हसे॑for milking
दो॒हसे॑:
सम्प्रदान
TypeNoun (purpose-dative)
Rootदोहस (प्रातिपदिक; ‘milking’ / ‘act of milking’)
हुवेI invoke / I call
हुवे:
—
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वयति/ह्वयते; ‘to call, invoke’)