Mantra 4
Sukta 6.45
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī (probable; requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
सखायो ब्रह्मवाहसेऽर्चत प्र च गायत । स हि नः प्रमतिर्मही ॥
Samhita Patha (IAST)
सखा॑यो॒ ब्रह्म॑वाह॒सेऽर्च॑त॒ प्र च॑ गायत । स हि न॒: प्रम॑तिर्म॒ही ॥
Transliteration
sákhāyo bráhma-vāhase'rcata prá ca gāyata | sá hí naḥ prá-matir mahī́ ||
Translation
O comrades, chant to him who bears the Word; sing forth! For he indeed is for us the great right-minded guidance.
Padapatha (Word Analysis)
सखा॑यः । ब्रह्म॑ऽवाहसे । अर्च॑त । प्र । च॒ । गा॒य॒त॒ । सः । हि । नः॒ । प्रऽम॑तिः । म॒ही ॥सखायः । ब्रह्मवाहसे । अर्चत । प्र । च । गायत । सः । हि । नः । प्रमतिः । मही ॥sakhāyaḥ | brahma-vāhase | arcata | pra | ca | gāyata | saḥ | hi | naḥ | pra-matiḥ | mahī
Word by Word
सखा॑यःcompanions, friends
सखा॑यः:
Kartā
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक) < PIE *sekw- ‘follow, accompany’
ब्रह्म॑वाहसेto the bearer of the sacred formulation (hymn-bearing one)
ब्रह्म॑वाहसे:
Sampradāna
TypeNoun (epithet)
Rootब्रह्मन् + वह (धातु) → ब्रह्म-वाहस् (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास प्रातिपदिक)
अर्च॑तpraise! worship!
अर्च॑त:
—
TypeVerb
Rootअर्च् (पूजायाम्/स्तुतौ)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
गायतsing!
गायत:
—
TypeVerb
Rootगै (गाने)
सhe
स:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिfor, indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
नःof us, our
नः:
—
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
प्रम॑तिःforethought, providence, wise guidance
प्रम॑तिः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्र-√मन्/मति (प्रातिपदिक: मति ‘thought, counsel’ < √मन् ‘to think’)
म॒हीgreat, mighty
म॒ही:
Kartā (प्रमति-विशेषणम्)
TypeAdjective (substantivized) / Noun
Rootमही (प्रातिपदिक; ‘great, mighty’)