Mantra 30
Sukta 6.45
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अस्माकमिन्द्र भूतु ते स्तोमो वाहिष्ठो अन्तमः । अस्मान्राये महे हिनु ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒स्माक॑मिन्द्र भूतु ते॒ स्तोमो॒ वाहि॑ष्ठो॒ अन्त॑मः । अ॒स्मान्रा॒ये म॒हे हि॑नु ॥
Transliteration
asmā́kam indra bhūtu te stómo vā́hiṣṭho ántamaḥ | asmā́n rāyé mahé hinu ||
Translation
O Indra, let our hymn become for thee the most carrying, the most intimate. Drive us onward into the great rayi—into fullness of being.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒स्माक॑म् । इ॒न्द्र॒ । भू॒तु॒ । ते॒ । स्तोमः॑ । वाहि॑ष्ठः । अन्त॑मः । अ॒स्मान् । रा॒ये । म॒हे । हि॒नु॒ ॥अस्माकम् । इन्द्र । भूतु । ते । स्तोमः । वाहिष्ठः । अन्तमः । अस्मान् । राये । महे । हिनु ॥asmākam | indra | bhūtu | te | stomaḥ | vāhiṣṭhaḥ | antamaḥ | asmān | rāye | mahe | h inu
Word by Word
अस्माकम्of us / our
अस्माकम्:
सम्बन्ध (possessive relation)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
भूतुmay it be / let it become
भूतु:
(क्रिया) विधेय
TypeVerb
Rootभू (धातु)
तेfor you / to you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोमःpraise-hymn
स्तोमः:
कर्तृ (भूतु-क्रियायाः कर्ता)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’ से)
वाहिष्ठःmost conveying / best-bearing
वाहिष्ठः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootवाहिष्ठ (प्रातिपदिक; ‘वाह’/‘वह’ से, श्रेष्ठतम-प्रत्यय -इष्ठ)
अन्तमःnearest / most intimate
अन्तमः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअन्तम (प्रातिपदिक; superlative sense ‘nearest/last/utmost’)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रायेfor wealth / bounty
राये:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक; ‘wealth, bounty’)
महेgreat
महे:
सम्प्रदान-विशेषण
TypeAdjective
Rootमहि/मह (प्रातिपदिक; ‘great’)
हिनुimpel / drive
हिनु:
(क्रिया) विधेय
TypeVerb
Rootहि (धातु; ‘to impel, set in motion’)