Mantra 26
Sukta 6.45
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
दूणाशं सख्यं तव गौरसि वीर गव्यते । अश्वो अश्वायते भव ॥
Samhita Patha (IAST)
दू॒णाशं॑ स॒ख्यं तव॒ गौर॑सि वीर गव्य॒ते । अश्वो॑ अश्वाय॒ते भ॑व ॥
Transliteration
dūṇā́śaṃ sakhyáṃ táva gáur asi vīra gavyaté | áśvo aśvāyate bhava ||
Translation
Hard to fail is your friendship; you are the Cow for the seeker of Light, O hero—be the Horse for the one who seeks swift power.
Padapatha (Word Analysis)
दुः॒ऽनश॑म् । स॒ख्यम् । तव॑ । गौः । अ॒सि॒ । वी॒र॒ । ग॒व्य॒ते । अश्वः॑ । अ॒श्व॒ऽय॒ते । भ॒व॒ ॥दुःनशम् । सख्यम् । तव । गौः । असि । वीर । गव्यते । अश्वः । अश्वयते । भव ॥duḥ-naśam | sakhyam | tava | gauḥ | asi | vīra | gavyate | aśvaḥ | aśva-yate | bhava
Word by Word
दूणाशम्(thy) helpful / beneficent (one)
दूणाशम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootदूणाश- (प्रातिपदिक; ‘दूणाश’)
सख्यम्friendship, alliance
सख्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसख्य- (प्रातिपदिक)
तवof thee, thy
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गौःa cow; (metaph.) a cow/ox
गौः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगो- (प्रातिपदिक)
असिthou art
असि:
(सम्बन्धक क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वीरO hero
वीर:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative) / Adjective
Rootवीर- (प्रातिपदिक)
गव्यतेis sought for cattle; is desired for cows/wealth
गव्यते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगव्य (denom. from गो- ‘cow’) / √गव् (वेद. denom.)
अश्वःa horse
अश्वः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्व- (प्रातिपदिक)
अश्वायतेis sought for horses; longs for horses
अश्वायते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअश्वाय (denom. from अश्व- ‘horse’)
भवbecome; be
भव:
(विधेय क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)