Mantra 24
Sukta 6.45
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
कुवित्सस्य प्र हि व्रजं गोमन्तं दस्युहा गमत् । शचीभिरप नो वरत् ॥
Samhita Patha (IAST)
कु॒वित्स॑स्य॒ प्र हि व्र॒जं गोम॑न्तं दस्यु॒हा गम॑त् । शची॑भि॒रप॑ नो वरत् ॥
Transliteration
kuvít sasya prá hí vrájaṃ gómatam dasyú-hā́ gámat | śácībhir ápa no varat ||
Translation
May he indeed come—he the slayer of the dasyu—towards the cattlefold rich in Light; and by his powers of conscious skill may he drive away from us what obstructs.
Padapatha (Word Analysis)
कु॒वित्ऽस॑स्य । प्र । हि । व्र॒जम् । गोऽम॑न्तम् । द॒स्यु॒ऽहा । गम॑त् । शची॑भिः । अप॑ । नः॒ । व॒र॒त् ॥कुवित्सस्य । प्र । हि । व्रजम् । गोमन्तम् । दस्युहा । गमत् । शचीभिः । अप । नः । वरत् ॥kuvit-sasya | pra | hi | vrajam | go--mantam | dasyu-hā | gamat | śacībhiḥ | apa | naḥ | varat
Word by Word
कुवित्whether? perhaps?
कुवित्:
—
TypeIndeclinable
Rootकु (प्रश्नार्थक-प्रातिपदिक/निपात) + वित् (निपात) → कुवित्
स्यof him/its
स्य:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
हिindeed, surely
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
व्रजम्enclosure; cattle-pen; fold
व्रजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
गोमन्तम्rich in cows; having cattle
गोमन्तम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootगोमन्त् (प्रातिपदिक; गो + मन्त्)
दस्युहाslayer of the Dasyu
दस्युहा:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootदस्युहन् (प्रातिपदिक; दस्यु + हन्)
गमत्may he go/come
गमत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
शचीभिःwith powers/skills (effective means)
शचीभिः:
करण
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
अपaway, off
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/निपात)
नःof us/our
नः:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वरत्may he avert/turn away
वरत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृ (धातु; ‘to choose/ward off/turn’—Vedic usage here ‘to avert/turn away’)