Mantra 17
Sukta 6.45
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (Mandala 6 is predominantly Bharadvāja); specific rishi for 6.45 commonly attributed within Bharadvāja corpus
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (hymn 6.45 is predominantly Triṣṭubh; this verse conforms to the cadence of the section)
Samhita Patha (Devanagari)
यो गृणतामिदासिथापिरूती शिवः सखा । स त्वं न इन्द्र मृळय ॥
Samhita Patha (IAST)
यो गृ॑ण॒तामिदासि॑था॒पिरू॒ती शि॒वः सखा॑ । स त्वं न॑ इन्द्र मृळय ॥
Transliteration
yó gṛ́ṇatām íd āsíthā́pirūtī́ śiváḥ sakhā́ | sá tváṃ na indra mṛḷaya ||
Translation
O Indra, you who are indeed the near support and the saving help for those who utter the inspired word, the benign friend—do you, that very one, pour your grace upon us.
Padapatha (Word Analysis)
यः । गृ॒ण॒ताम् । इत् । आसि॑थ । आ॒पिः । ऊ॒ती । शि॒वः । सखा॑ । सः । त्वम् । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । मृ॒ळ॒य॒ ॥यः । गृणताम् । इत् । आसिथ । आपिः । ऊती । शिवः । सखा । सः । त्वम् । नः । इन्द्र । मृळय ॥yaḥ | gṛṇatām | it | āsitha | āpiḥ | ūtī | śivaḥ | sakhā | saḥ | tvam | naḥ | indra | mṛḷaya
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā (सम्बन्धवाचकः—यः … सः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गृणताम्of the praisers (of those who sing/praise)
गृणताम्:
Adhikaraṇa/सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः: ‘of those who praise’)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootगृ (धातु) → गृणत् (वर्तमान-कृदन्त/शतृ)
इद्indeed, just
इद्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
आसिथyou have been / you were
आसिथ:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु) [वेदिक-रूप]
अपिalso
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
ऊतीhelp, aid
ऊती:
Kartā/विशेषण-भाव (सः … ऊती)
TypeNoun
Rootऊति (स्त्री-प्रातिपदिक)
शिवःkind, auspicious
शिवः:
Kartā-विशेषणम् (सखा-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
सखाfriend
सखा:
Kartā (यः … सः)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक; ‘friend’)
सःhe (that one)
सः:
Kartā (अन्वय-सम्बन्धः: यः … सः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā (सम्बोधन-समीपस्थः कर्ता)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us / our
नः:
Sampradāna (दत्त/अनुग्रह-लाभार्थः: ‘to us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मृळयbe gracious, show mercy
मृळय:
Kriyā (आज्ञा/प्रार्थना)
TypeVerb
Rootमृळ्/मृड् (धातु; ‘to be gracious, to show mercy’)