Mantra 11
Sukta 6.45
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely; verify metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
तमु त्वा यः पुरासिथ यो वा नूनं हिते धने । हव्यः स श्रुधी हवम् ॥
Samhita Patha (IAST)
तमु॑ त्वा॒ यः पु॒रासि॑थ॒ यो वा॑ नू॒नं हि॒ते धने॑ । हव्य॒: स श्रु॑धी॒ हव॑म् ॥
Transliteration
tám u tvā yáḥ purā́ ásitha yó vā nūnáṃ hité dháne | hávyaḥ sá śrudhī hávam ||
Translation
You whom we had before, and you who are even now in our cherished gain—being invoked, listen to the call; enter the offering and make the inner wealth secure.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । ऊँ॒ इति॑ । त्वा॒ । यः । पु॒रा । आसि॑थ । यः । वा॒ । नू॒नम् । हि॒ते । धने॑ । हव्यः॑ । सः । श्रु॒धि॒ । हव॑म् ॥तम् । ऊँ इति । त्वा । यः । पुरा । आसिथ । यः । वा । नूनम् । हिते । धने । हव्यः । सः । श्रुधि । हवम् ॥tam | oṃ iti | tvā | yaḥ | purā | āsitha | yaḥ | vā | nūnam | hite | dhane | havyaḥ | saḥ | śrudh i | havam
Word by Word
तम्him/that (one)
तम्:
कर्म (श्रुधी इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उindeed/and
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (असिथ इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्ता (असिथ इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सम्बन्ध-सर्वनाम)
पुराformerly/before
पुरा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
असिथyou were
असिथ:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यःwho
यः:
कर्ता (श्रुधी इत्यस्य, स इत्यनेन सह)
TypePronoun
Rootयद् (सम्बन्ध-सर्वनाम)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
नूनम्now/indeed
नूनम्:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
हितेin the set/placed (wealth); in the beneficial wealth
हिते:
अधिकरण (धने इत्यनेन सह: ‘हिते धने’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √धा/√हि धातोः ‘हित’ = स्थापित/निहित/हितकर)
धनेin wealth/treasure
धने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
हव्यःworthy of oblation/invocable
हव्यः:
कर्ता (श्रुधी इत्यस्य; ‘हव्यः स’ = ‘he, worthy of oblation’)
TypeAdjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to sacrifice’ से ‘हव्य’ = आहुत्य-योग्य)
सःhe
सः:
कर्ता (श्रुधी इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
श्रुधीhear/listen
श्रुधी:
—
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
हवम्call/invocation
हवम्:
कर्म (श्रुधी इत्यस्य)
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; √ह्वे/√हू ‘to call’ से)