HomeRig VedaMandala 6Sukta 44Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 6.44

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in edition)

द्युमत्तमं दक्षं धेह्यस्मे सेधा जनानां पूर्वीररातीः । वर्षीयो वयः कृणुहि शचीभिर्धनस्य सातावस्माँ अविड्ढि ॥

द्यु॒मत्त॑मं॒ दक्षं॑ धेह्य॒स्मे सेधा॒ जना॑नां पू॒र्वीररा॑तीः । वर्षी॑यो॒ वय॑: कृणुहि॒ शची॑भि॒र्धन॑स्य सा॒ताव॒स्माँ अ॑विड्ढि ॥

dyumáttamaṃ dákṣaṃ dhehy asmè sédhā jánānāṃ pūrvī́r arā́tīḥ | várṣīyo váyaḥ kṛṇuhi śácībhiḥ dhánasya sātā́v asmā́ṃ aviḍḍhi ||

Set in us the most luminous discernment; repel the ancient hostilities of men. Make our vital being more abounding by thy powers of skill, and in the winning of plenitude, strike through and secure us.

द्यु॒मत्ऽत॑मम् । दक्ष॑म् । धे॒हि॒ । अ॒स्मे इति॑ । सेध॑ । जना॑नाम् । पू॒र्वीः । अरा॑तीः । वर्षी॑यः । वयः॑ । कृ॒णु॒हि॒ । शची॑भिः । धन॑स्य । सा॒तौ । अ॒स्मान् । अ॒वि॒ड्ढि॒ ॥द्युमत्तमम् । दक्षम् । धेहि । अस्मे इति । सेध । जनानाम् । पूर्वीः । अरातीः । वर्षीयः । वयः । कृणुहि । शचीभिः । धनस्य । सातौ । अस्मान् । अविड्ढि ॥dyumat-tamam | dakṣam | dhehi | asme iti | sedha | janānām | pūrvīḥ | arātīḥ | varṣīyaḥ | vayaḥ | kṛṇuhi | śacībhiḥ | dhanasya | sātau | asmān | aviḍḍhi

द्यु॒मत्त॑मम्most splendid, most radiant
द्यु॒मत्त॑मम्:
Karma
TypeAdjective
Rootद्यु॒मत् (प्रातिपदिक) < द्युत् ‘दीप्तौ’
दक्षम्skill, power, ability
दक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
धेहिplace! bestow!
धेहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘धारणे/स्थापने’
अस्मेto us
अस्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सेधाःward off! repel!
सेधाः:
(क्रिया)
TypeVerb (finite, Vedic injunctive/imperative-type) / or verbal form used as predicate
Rootसेध (प्रातिपदिक) < सिध्/सेध् ‘निवारणे/प्रतिषेधे’
जनानाम्of the peoples
जनानाम्:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध/षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
पूर्वीःformer, earlier, long-standing
पूर्वीः:
Karma
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
अरातीःhostilities, harms, enmities
अरातीः:
Karma
TypeNoun
Rootअराति (प्रातिपदिक)
वर्षीयःgreater, stronger
वर्षीयः:
Karma
TypeAdjective
Rootवर्षीयस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मकः) < वृध् ‘वर्धने’
वयःvital strength; vigor
वयः:
Karma
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
कृणुहिmake! produce!
कृणुहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) ‘करणे’
शचीभिःwith (your) powers/skills
शचीभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
धनस्यof wealth
धनस्य:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध/षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
सातौin the winning; in the gaining
सातौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसाति (प्रातिपदिक) < सा ‘जये/लाभे’
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अविड्ढिpierce through; strike (down the foe)
अविड्ढि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootव्यध्/विध् (धातु) ‘वेधने/आघाते’ (वैदिक रूपम्)