HomeRig VedaMandala 6Sukta 44Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 6.44

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in edition)

इन्द्र तुभ्यमिन्मघवन्नभूम वयं दात्रे हरिवो मा वि वेनः । नकिरापिर्ददृशे मर्त्यत्रा किमङ्ग रध्रचोदनं त्वाहुः ॥

इन्द्र॒ तुभ्य॒मिन्म॑घवन्नभूम व॒यं दा॒त्रे ह॑रिवो॒ मा वि वे॑नः । नकि॑रा॒पिर्द॑दृशे मर्त्य॒त्रा किम॒ङ्ग र॑ध्र॒चोद॑नं त्वाहुः ॥

índra túbhyam ín maghavann abhūma vayáṃ dātré harivo mā́ ví vénaḥ | nákir ā́pir dadṛśe mártyatrā́ kím aṅgá radhrá-codanaṃ tvā́huḥ ||

Indra, to thee alone, O bounteous one, we have become givers; O lord of the tawny steeds, do not estrange us. No limit or boundary is seen of thee in the mortal field—why then do they call thee a mover of the crippled?

इन्द्र॑ । तुभ्य॑म् । इत् । म॒घ॒ऽव॒न् । अ॒भू॒म॒ । व॒यम् । दा॒त्रे । ह॒रि॒ऽवः॒ । मा । वि । वे॒नः॒ । नकिः॑ । आ॒पिः । द॒दृ॒शे॒ । म॒र्त्य॒ऽत्रा । किम् । अ॒ङ्ग । र॒ध्र॒ऽचोद॑नम् । त्वा॒ । आ॒हुः ॥इन्द्र । तुभ्यम् । इत् । मघवन् । अभूम । वयम् । दात्रे । हरिवः । मा । वि । वेनः । नकिः । आपिः । ददृशे । मर्त्यत्रा । किम् । अङ्ग । रध्रचोदनम् । त्वा । आहुः ॥indra | tubhyam | it | magha-van | abhūma | vayam | dātre | hari-vaḥ | mā | vi | venaḥ | nakiḥ | āpiḥ | dadṛśe | martya-trā | kim | aṅga | radhra-codanam | tvā | āhuḥ

इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
अभूमwe became / we have been
अभूम:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दात्रेfor the giver / to the giver
दात्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदातृ (प्रातिपदिक; √दा ‘to give’)
हरिवःO you of the bay steeds
हरिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootहरिवस्/हरिवन् (प्रातिपदिक; ‘having bay horses’)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
विapart, asunder; intensifier
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
वेनः(our) offense / fault
वेनः:
कर्म
TypeNoun
Rootवेन (प्रातिपदिक; ‘desire/longing’, also ‘fault’ in some contexts)
नकिःno one
नकिः:
कर्तृ
TypeIndeclinable (pronominal)
Rootनकिः (सर्वनाम/निपात; ‘no one’)
आपिःa helper/ally; assistance
आपिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआपि (प्रातिपदिक)
ददृशेhas been seen / appeared
ददृशे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
मर्त्यत्राhere among mortals
मर्त्यत्रा:
अधिकरण
TypeAdverbial (compound)
Rootमर्त्य + त्र (प्रातिपदिक-समास/तद्धित)
किम्what?
किम्:
कर्म/प्रश्न
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम)
अङ्गpray, indeed (emphatic particle)
अङ्ग:
TypeIndeclinable
Rootअङ्ग (निपात)
रध्रचोदनम्impelling of the needy/weak; a ‘spur’ for the distressed
रध्रचोदनम्:
कर्म
TypeNoun (compound)
Rootरध्र + चोदन (प्रातिपदिक; √चुद् ‘to impel’)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
आहुःthey have said / call
आहुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; ‘to say’)