HomeRig VedaMandala 6Sukta 44Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 6.44

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in edition)

त्यमु वो अप्रहणं गृणीषे शवसस्पतिम् । इन्द्रं विश्वासाहं नरं मंहिष्ठं विश्वचर्षणिम् ॥

त्यमु॑ वो॒ अप्र॑हणं गृणी॒षे शव॑स॒स्पति॑म् । इन्द्रं॑ विश्वा॒साहं॒ नरं॒ मंहि॑ष्ठं वि॒श्वच॑र्षणिम् ॥

tyám u vo áprahaṇaṃ gṛṇīṣé śávasas pátim | índraṃ viśvāsáhaṃ náraṃ maṃhíṣṭhaṃ viśvácarṣaṇim ||

Him I hymn for you—Indra, the unassailable, the lord of force; the all-conquering hero, most bountiful, who presses forward in all human kindreds.

त्यम् । ऊँ॒ इति॑ । वः॒ । अप्र॑ऽहनम् । गृ॒णी॒षे । शव॑सः । पति॑म् । इन्द्र॑म् । वि॒श्व॒ऽसह॑म् । नर॑म् । मंहि॑ष्ठम् । वि॒श्वऽच॑र्षणिम् ॥त्यम् । ऊँ इति । वः । अप्रहनम् । गृणीषे । शवसः । पतिम् । इन्द्रम् । विश्वसहम् । नरम् । मंहिष्ठम् । विश्वचर्षणिम् ॥tyam | oṃ iti | vaḥ | apra-hanam | gṛṇīṣe | śavasaḥ | patim | indram | viśva-saham | naram | maṃhiṣṭham | viśva-carṣaṇim

त्यम्him/that one
त्यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्य (वेदिक निर्देश/दर्शक-रूप)
वःof you; for you (to you all)
वः:
सम्प्रदान (श्रॊतृ-सम्बन्धः) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अप्रहणम्unassailable; not-to-be-struck/overpowered
अप्रहणम्:
कर्म (इन्द्रम्-विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootअ-प्रहण (प्रातिपदिक; प्रहण ‘आघात/प्रहार’ इत्यर्थे)
गृणीषेI praise; I sing
गृणीषे:
क्रिया
TypeVerb
Root√गॄ/गृ (स्तुति-शब्दे ‘to sing/praise’)
शवसस्पतिम्lord of strength/might
शवसस्पतिम्:
कर्म (स्तुत्य-देवता)
TypeNoun (compound epithet)
Rootशवस् + पति (तत्पुरुष समास; प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
विश्वासाहम्conquering all; all-victorious
विश्वासाहम्:
कर्म (इन्द्रम्-विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootविश्व + साह (बहुव्रीहि/कर्मधारय; ‘all-conquering’)
नरम्the man/hero
नरम्:
कर्म (इन्द्रम्-विशेषणम्)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
मंहिष्ठम्most bountiful; most generous
मंहिष्ठम्:
कर्म (इन्द्रम्-विशेषणम्)
TypeAdjective (superlative)
Rootमंहिन्/मंह (प्रातिपदिक ‘bountiful’; superlative -इष्ठ)
विश्वचर्षणिम्(protector/leader) of all peoples; belonging to all tribes
विश्वचर्षणिम्:
कर्म (इन्द्रम्-विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootविश्व + चर्षणि (समास; चर्षणि ‘जन/मनुष्य-समूह, tribes’)