HomeRig VedaMandala 6Sukta 44Mantra 22
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 22

Sukta 6.44

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Soma (Indu) in alliance with Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

अयं देवः सहसा जायमान इन्द्रेण युजा पणिमस्तभायत् । अयं स्वस्य पितुरायुधानीन्दुरमुष्णादशिवस्य मायाः ॥

अ॒यं दे॒वः सह॑सा॒ जाय॑मान॒ इन्द्रे॑ण यु॒जा प॒णिम॑स्तभायत् । अ॒यं स्वस्य॑ पि॒तुरायु॑धा॒नीन्दु॑रमुष्णा॒दशि॑वस्य मा॒याः ॥

ayáṃ deváḥ sáhasā jā́yamāna índreṇa yujā́ paṇím astabhāyat | ayáṃ svásya pitúr ā́yudhānī́ndur amuṣṇād áśivasya māyā́ḥ ||

This god, born by force, with Indra as his yoke-fellow, struck down the Paṇi. This Indu stole back the weapons of his own Father from the unbenign one’s deceits.

अ॒यम् । दे॒वः । सह॑सा । जाय॑मानः । इन्द्रे॑ण । यु॒जा । प॒णिम् । अ॒स्त॒भा॒य॒त् । अ॒यम् । स्वस्य॑ । पि॒तुः । आयु॑धानि । इन्दुः॑ । अ॒मु॒ष्णा॒त् । अशि॑वस्य । मा॒याः ॥अयम् । देवः । सहसा । जायमानः । इन्द्रेण । युजा । पणिम् । अस्तभायत् । अयम् । स्वस्य । पितुः । आयुधानि । इन्दुः । अमुष्णात् । अशिवस्य । मायाः ॥ayam | devaḥ | sahasā | jāyamānaḥ | indreṇa | yujā | paṇim | astabhāyat | ayam | svasya | pituḥ | āyudhāni | induḥ | amuṣṇāt | aśivasya | māyāḥ

अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवःgod; the divine one
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सहसाby force; with might
सहसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
जायमानःbeing born; coming into being
जायमानः:
Kartā
TypeParticiple
Root√जन् (जायते) + शानच्
इन्द्रेणwith Indra
इन्द्रेण:
Karaṇa
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
युजाas a yoked companion; in alliance
युजा:
Karaṇa
TypeNoun (instrumental companion)
Rootयुज् (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधारः: ‘युज्’ = योक्‍त्र/सहचर)
पणिम्the Paṇi (demon/hoarder)
पणिम्:
Karma
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक)
अस्तभायत्he propped up; he held fast; he stopped
अस्तभायत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√स्तभ् (स्तभ्नाति) + आ-
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वस्यof his own
स्वस्य:
Sambandha (genitive)
TypePronoun/Adjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पितुःof (his) father
पितुः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
आयुधानिweapons
आयुधानि:
Karma
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
इन्दुःIndu; Soma-drop
इन्दुः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
अमुष्णात्he stole; he carried off
अमुष्णात्:
Kriyā
TypeVerb
Root√मुष् (मुष्णाति) + अ- (निग्रह/उपसर्गः)
अशिवस्यof the unkind/inauspicious one
अशिवस्य:
Apādāna (source, ‘from’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअ-शिव (प्रातिपदिक)
मायाःtricks; magical powers; deceits
मायाः:
Karma
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)