HomeRig VedaMandala 6Sukta 44Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 6.44

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अध्वर्यो वीर प्र महे सुतानामिन्द्राय भर स ह्यस्य राजा । यः पूर्व्याभिरुत नूतनाभिर्गीर्भिर्वावृधे गृणतामृषीणाम् ॥

अध्व॑र्यो वीर॒ प्र म॒हे सु॒ताना॒मिन्द्रा॑य भर॒ स ह्य॑स्य॒ राजा॑ । यः पू॒र्व्याभि॑रु॒त नूत॑नाभिर्गी॒र्भिर्वा॑वृ॒धे गृ॑ण॒तामृषी॑णाम् ॥

ádhvaryo vīra prá mahé sutā́nām índrāya bhara sá hy asyá rājā́ | yáḥ pūrvyā́bhir utá nū́tanābhir gī́rbhir vāvṛdhé gṛṇatā́m ṛ́ṣīṇām ||

O Adhvaryu, strong one, bring forward the great pressed Soma for Indra, for he is the king of this offering. He who is increased by the ancient and the ever-new hymns, by the utterances of the seers who praise.

अध्व॑र्यो॒ इति॑ । वी॒र॒ । प्र । म॒हे । सु॒ताना॑म् । इन्द्रा॑य । भ॒र॒ । सः । हि । अ॒स्य॒ । राजा॑ । यः । पू॒र्व्याभिः॑ । उ॒त । नूत॑नाभिः । गीः॒ऽभिः । व॒वृ॒धे । गृ॒ण॒ताम् । ऋषी॑णाम् ॥अध्वर्यो इति । वीर । प्र । महे । सुतानाम् । इन्द्राय । भर । सः । हि । अस्य । राजा । यः । पूर्व्याभिः । उत । नूतनाभिः । गीःभिः । ववृधे । गृणताम् । ऋषीणाम् ॥adhvaryo iti | vīra | pra | mahe | sutānām | indrāya | bhara | saḥ | hi | asya | rājā | yaḥ | pūrvyābhiḥ | uta | nūtanābhiḥ | gīḥ-bhiḥ | vavṛdhe | gṛṇatām | ṛṣīṇām

अध्वर्योO Adhvaryu (sacrificial priest)
अध्वर्यो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर (यज्ञ) + यु (कर्तृ-प्रत्यय) पारिभाषिक
वीरO hero/brave one
वीर:
सम्बोधन
TypeNoun/Adj. (vocative)
Rootवीर- (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
महेworship/offer reverence
महे:
TypeVerb (injunctive/imperative-like)
Rootमह् (धातु) / मह- (प्रातिपदिक) → महे
सुतानाम्of the pressed (Soma-juices)
सुतानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun (genitive)
Rootसुत- (ppp of √सु ‘सवने/प्रसवे’)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
भरbring, bear (offer)
भर:
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
he
:
कर्तृ
TypePronoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
अस्यof this (rite/pressing)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम) → अस्य
राजाking, ruler
राजा:
कर्तृ (सम्बन्धवाक्ये विधेय)
TypeNoun
Rootराजन्- (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम) → यः
पूर्व्याभिःwith the former/ancient
पूर्व्याभिः:
करण
TypeAdjective (instrumental)
Rootपूर्व्य- (विशेषण-प्रातिपदिक < पूर्व)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
नूतनाभिःwith the new
नूतनाभिः:
करण
TypeAdjective (instrumental)
Rootनूतन- (विशेषण-प्रातिपदिक)
गीर्भिःwith hymns/utterances
गीर्भिः:
करण
TypeNoun
Rootगीर्- (प्रातिपदिक) ‘स्तुति/वाक्’
वावृधेhas grown, has been strengthened
वावृधे:
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धने) → ववृधे
गृणताम्of the praising (singers)
गृणताम्:
सम्बन्ध
TypeParticiple (present)
Root√गृ (स्तुतौ) → गृणत्
ऋषीणाम्of the seers
ऋषीणाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋषि- (प्रातिपदिक)