HomeRig VedaMandala 6Sukta 41Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.41

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Indra (with Soma as offered power)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

एष द्रप्सो वृषभो विश्वरूप इन्द्राय वृष्णे समकारि सोमः । एतं पिब हरिवः स्थातरुग्र यस्येशिषे प्रदिवि यस्ते अन्नम् ॥

ए॒ष द्र॒प्सो वृ॑ष॒भो वि॒श्वरू॑प॒ इन्द्रा॑य॒ वृष्णे॒ सम॑कारि॒ सोम॑: । ए॒तं पि॑ब हरिवः स्थातरुग्र॒ यस्येशि॑षे प्र॒दिवि॒ यस्ते॒ अन्न॑म् ॥

eṣá drápsō vṛṣabhó viśvá-rūpa índrāya vṛ́ṣṇe sám akāri sómaḥ | etáṃ píba harivaḥ sthā́tar ugrá yásyeśiṣe prá-divi yás te ánnam ||

This drop—bull, of all forms—Soma has been made ready for Indra the strong. Drink it, O lord of the tawny steeds; stand firm, O puissant one, for the one whose mastery reaches into the forward heaven, and whose food is this.

ए॒षः । द्र॒प्सः । वृ॒ष॒भः । वि॒श्वऽरू॑पः । इन्द्रा॑य । वृष्णे॑ । सम् । अ॒का॒रि॒ । सोमः॑ । ए॒तम् । पि॒ब॒ । ह॒रि॒ऽवः॒ । स्था॒तः॒ । उ॒ग्र॒ । यस्य॑ । ईशि॑षे । प्र॒ऽदिवि॑ । यः । ते॒ । अन्न॑म् ॥एषः । द्रप्सः । वृषभः । विश्वरूपः । इन्द्राय । वृष्णे । सम् । अकारि । सोमः । एतम् । पिब । हरिवः । स्थातः । उग्र । यस्य । ईशिषे । प्रदिवि । यः । ते । अन्नम् ॥eṣaḥ | drapsaḥ | vṛṣabhaḥ | viśva-rūpaḥ | indrāya | vṛṣṇe | sam | akāri | somaḥ | etam | piba | hari-vaḥ | sthātaḥ | ugra | yasya | īśiṣe | pra-divi | yaḥ | te | annam

एषःthis (one)
एषः:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एष-
द्रप्सःdrop; Soma-drop
द्रप्सः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्रप्स (प्रातिपदिक)
वृषभःbull (mighty one)
वृषभः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
विश्व-रूपःof all forms; manifold
विश्व-रूपः:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (उपसर्ग/पूर्वपद) + रूप (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वृष्णेfor the mighty one (the bull)
वृष्णे:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
सम्-अकारिhas been prepared/made
सम्-अकारि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (करोति) + सम्
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
एतम्this (him/it)
एतम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पिबdrink
पिब:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (पिबति)
हरिवःO bay-steeded one (Indra)
हरिवः:
(सम्बोधन)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootहरिवत्/हरिवस् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
स्थातॄन्supporters; upholders
स्थातॄन्:
Karma
TypeNoun
Rootस्थातृ (प्रातिपदिक; √स्था)
उग्रO fierce one
उग्र:
(सम्बोधन)
TypeAdjective (vocative)
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
(सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईशिषेyou rule; you have power
ईशिषे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ईश् (ईष्टे)
प्र-दिविin the highest heaven
प्र-दिवि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable (locative phrase)
Rootदिव् (प्रातिपदिक) + प्र (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
Kartā
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
(सम्बन्ध/षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्नम्food; nourishment
अन्नम्:
Kartā/Karma
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)