HomeRig VedaMandala 6Sukta 41Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 6.41

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

या ते काकुत्सुकृता या वरिष्ठा यया शश्वत्पिबसि मध्व ऊर्मिम् । तया पाहि प्र ते अध्वर्युरस्थात्सं ते वज्रो वर्ततामिन्द्र गव्युः ॥

या ते॑ का॒कुत्सुकृ॑ता॒ या वरि॑ष्ठा॒ यया॒ शश्व॒त्पिब॑सि॒ मध्व॑ ऊ॒र्मिम् । तया॑ पाहि॒ प्र ते॑ अध्व॒र्युर॑स्था॒त्सं ते॒ वज्रो॑ वर्ततामिन्द्र ग॒व्युः ॥

yā́ te kākút su-kṛtā́ yā́ váriṣṭhā yayā́ śáśvat píbasi mádhva ū́rmim | táyā pāhi prá te adhvaryúr asthāt sáṃ te vájro vartatām indra gavyúḥ ||

That well-made uplift of yours, the most excellent, by which you ever drink the wave of sweetness—by that protect us. The Adhvaryu has stood forth for you; let your thunderbolt turn wholly toward the quest of the rays (the luminous herds), O Indra.

या । ते॒ । का॒कुत् । सुऽकृ॑ता । या । वरि॑ष्ठा । यया॑ । शश्व॑त् । पिब॑सि । मध्वः॑ । ऊ॒र्मिम् । तया॑ । पा॒हि॒ । प्र । ते॒ । अ॒ध्व॒र्युः । अ॒स्था॒त् । सम् । ते॒ । वज्रः॑ । व॒र्त॒ता॒म् । इ॒न्द्र॒ । ग॒व्युः ॥या । ते । काकुत् । सुकृता । या । वरिष्ठा । यया । शश्वत् । पिबसि । मध्वः । ऊर्मिम् । तया । पाहि । प्र । ते । अध्वर्युः । अस्थात् । सम् । ते । वज्रः । वर्तताम् । इन्द्र । गव्युः ॥yā | te | kākut | su-kṛtā | yā | variṣṭhā | yayā | śaśvat | pibasi | madhvaḥ | ūrmim | tayā | pāhi | pra | te | adhvaryuḥ | asthāt | sam | te | vajraḥ | vartatām | indra | gavyuḥ

याwhich (she/that)
या:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika) स्त्री-
तेof you/your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma)
काकुत्सुO Kākutsu (epithet)
काकुत्सु:
Sambodhana
TypeNoun (proper/epithet)
Rootकाकुत्सु (prātipadika; epithet/name)
कृताmade, prepared
कृता:
Kartā
TypeParticiple (past passive)
Rootकृ (dhātu) → कृत (PPP)
याwhich
या:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika) स्त्री-
वरिष्ठाbest, most excellent
वरिष्ठा:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootवृ (वरणे) / वर (prātipadika) + -इष्ठ (superlative)
ययाby which
यया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika) स्त्री-
शश्वत्always, continually
शश्वत्:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (avyaya-prātipadika)
पिबसिyou drink
पिबसि:
Kriyā
TypeVerb
Rootपा (पाने)
मध्वःof honey/sweet drink (soma)
मध्वः:
Sambandha
TypeNoun
Rootमधु (prātipadika)
ऊर्मिम्wave, surge
ऊर्मिम्:
Karma
TypeNoun
Rootऊर्मि (prātipadika)
तयाwith that (by that)
तया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (sarvanāma-prātipadika) स्त्री-
पाहिprotect!
पाहि:
Kriyā
TypeVerb
Rootपा (पालने/पाने; here ‘protect/guard’)
प्रforth, forward
प्र:
Upasarga
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga/avyaya)
तेfor you/to you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma)
अध्वर्युःthe Adhvaryu priest
अध्वर्युः:
Kartā
TypeNoun
Rootअध्वर्यु (prātipadika)
अस्थात्has stood/stepped forth
अस्थात्:
Kriyā
TypeVerb
Rootस्था (तिष्ठति)
सम्together, completely
सम्:
Upasarga
TypeIndeclinable
Rootसम् (upasarga/avyaya)
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma)
वज्रःthe thunderbolt
वज्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootवज्र (prātipadika)
वर्तताम्let it turn/roll, let it be set in motion
वर्तताम्:
Kriyā
TypeVerb
Rootवृत् (वर्तने)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (prātipadika)
गव्युःcow-seeking, seeking cattle (as booty)
गव्युः:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective/Noun
Rootगव्यु (prātipadika; ‘seeking cows’)