HomeRig VedaMandala 6Sukta 38Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.38

Rishi: unknown
Devata: Indra
Chandas: likely Triṣṭubh (not verified from input alone)

तं वो धिया परमया पुराजामजरमिन्द्रमभ्यनूष्यर्कैः । ब्रह्मा च गिरो दधिरे समस्मिन्महाँश्च स्तोमो अधि वर्धदिन्द्रे ॥

तं वो॑ धि॒या प॑र॒मया॑ पुरा॒जाम॒जर॒मिन्द्र॑म॒भ्य॑नूष्य॒र्कैः । ब्रह्मा॑ च॒ गिरो॑ दधि॒रे सम॑स्मिन्म॒हाँश्च॒ स्तोमो॒ अधि॑ वर्ध॒दिन्द्रे॑ ॥

táṃ vo dhiyā́ paramáyā purājā́m ájaram índram abhý anūṣy arkáiḥ | bráhmā ca gíro dadhiré sám asmin mahā́ṃś ca stómo ádhi vardhad índre ||

Him—Indra, ancient-born, ageless—we pursue and press toward with the supreme vision-thought, with our chants. In him the sacred formulation and the inspired words are set together; and a great hymn of affirmation grows upon Indra.

तम् । वः॒ । धि॒या । प॒र॒मया॑ । पु॒रा॒ऽजाम् । अ॒जर॑म् । इन्द्र॑म् । अ॒भि । अ॒नू॒षि॒ । अ॒र्कैः । ब्रह्म॑ । च॒ । गिरः॑ । द॒धि॒रे । सम् । अ॒स्मि॒न् । म॒हान् । च॒ । स्तोमः॑ । अधि॑ । व॒र्ध॒त् । इन्द्रे॑ ॥तम् । वः । धिया । परमया । पुराजाम् । अजरम् । इन्द्रम् । अभि । अनूषि । अर्कैः । ब्रह्म । च । गिरः । दधिरे । सम् । अस्मिन् । महान् । च । स्तोमः । अधि । वर्धत् । इन्द्रे ॥tam | vaḥ | dhiyā | paramayā | purājām | ajaram | indram | abhi | anūṣi | arkaiḥ | brahma | ca | giraḥ | dadhire | sam | asmin | mahān | ca | stomaḥ | adhi | vardhat | indre

तम्him / that one
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you (your)
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धियाwith (our) thought / insight
धिया:
करण
TypeNoun
Rootधी (स्त्री-प्रातिपदिक)
परमयाwith the highest
परमया:
करण
TypeAdjective
Rootपरम (विशेषण-प्रातिपदिक)
पुराजाम्ancient-born / primeval
पुराजाम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपुराज् (विशेषण/नाम-प्रातिपदिक; ‘पुरा-ज्’ = पूर्वं जनयति/जायते इति)
अजरम्unaging
अजरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअजर (न-उपसर्गपूर्वक विशेषण-प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
उपपद-सम्बन्ध (गत्यर्थः)
TypeIndeclinable
Rootअभि
अनूष्यhaving praised / having celebrated
अनूष्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया)
TypeVerbal derivative
Rootवच्/उष् (कृदन्त; RV-प्रयोगे ‘अनूष्य’ = ‘अनु-उष्य’ स्तुत्यर्थकः, ‘having praised/celebrated’)
अर्कैःwith hymns / songs
अर्कैः:
करण
TypeNoun
Rootअर्क (पुं-प्रातिपदिक)
ब्रह्माthe sacred formulation / prayer
ब्रह्मा:
कर्तृ (दधिरे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (नपुंसक-प्रातिपदिक; RV में ‘ब्रह्मा’ = ब्रह्म/स्तोत्रम्)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
गिरःsongs / praises
गिरः:
कर्तृ (दधिरे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootगिर् (स्त्री-प्रातिपदिक)
दधिरेthey have placed / have set
दधिरे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
सम्together, wholly
सम्:
उपसर्ग
TypeIndeclinable
Rootसम्
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महान्great
महान्:
कर्तृ (वर्धत्/वर्धत् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootमहत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
स्तोमःpraise-hymn / laudation
स्तोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्तोम (पुं-प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
अधिकरण/उपपद-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअधि
वर्धत्grew / increased
वर्धत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
इन्द्रेin/for Indra
इन्द्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)