HomeRig VedaMandala 6Sukta 32Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.32

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

स वह्निभिॠक्वभिर्गोषु शश्वन्मितज्ञुभिः पुरुकृत्वा जिगाय । पुरः पुरोहा सखिभिः सखीयन्दृळ्हा रुरोज कविभिः कविः सन् ॥

स वह्नि॑भि॒ॠक्व॑भि॒र्गोषु॒ शश्व॑न्मि॒तज्ञु॑भिः पुरु॒कृत्वा॑ जिगाय । पुर॑: पुरो॒हा सखि॑भिः सखी॒यन्दृ॒ळ्हा रु॑रोज क॒विभि॑: क॒विः सन् ॥

sa vahni-bhir ṛkva-bhir goṣu śaśvan mitajñu-bhiḥ puru-kṛtvā jigāya | puraḥ puraḥ-hā sakhi-bhiḥ sakhīyan dṛḷhā ruroja kavi-bhiḥ kaviḥ san ||

With the bearers of the flame and with the chanters, ever among the rays, with measured knowers, doing the work in many ways, he won. The slayer of strongholds, moving in comradeship with comrades, broke the firm resistances—seer with seers, he became the seerful power in us.

सः । वह्नि॑ऽभिः । ऋक्व॑ऽभिः । गोषु॑ । शश्व॑त् । मि॒तज्ञु॑ऽभिः । पु॒रु॒ऽकृत्वा॑ । जि॒गा॒य॒ । पुरः॑ । पु॒रः॒ऽहा । सखि॑ऽभिः । स॒खि॒ऽयन् । दृ॒ळ्हा । रु॒रो॒ज॒ । क॒विऽभिः॑ । क॒विः । सन् ॥सः । वह्निभिः । ऋक्वभिः । गोषु । शश्वत् । मितज्ञुभिः । पुरुकृत्वा । जिगाय । पुरः । पुरःहा । सखिभिः । सखियन् । दृळ्हा । रुरोज । कविभिः । कविः । सन् ॥saḥ | vahni-bhiḥ | ṛkva-bhiḥ | goṣu | śaśvat | mitajñu-bhiḥ | puru-kṛtvā | jigāya | puraḥ | puraḥ-hā | sakhi-bhiḥ | sakhi-yan | dṛḷhā | ruroja | kavi-bhiḥ | kaviḥ | san

सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
वह्निभिःwith/through the bearers (fire-priests/impellers)
वह्निभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवह्नि- (प्रातिपदिक)
ऋक्वभिःwith the ṛk-singers (chanters)
ऋक्वभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऋक्वन्- (प्रातिपदिक)
गोṣuamong the cows / in the cattle (spoils)
गोṣu:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootगो- (प्रातिपदिक)
शश्वत्always, continually
शश्वत्:
Adverbial
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय/निपात)
मितज्ञुभिःwith the measured/wise (knowers of measure)
मितज्ञुभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमितज्ञु- (प्रातिपदिक)
पुरुकृत्वाhaving done much; of many deeds
पुरुकृत्वा:
Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootपुरु-कृत्वा (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
जिगायwon, conquered
जिगाय:
Kriyā
TypeVerb
Root√जि (जये)
पुरःforth, forward; in front
पुरः:
Adverbial
TypeIndeclinable
Rootपुरस्/पुरः (अव्यय/उपसर्गवत्)
पुरोहाःthe one placed in front; the leader/priest (purohita)
पुरोहाः:
Kartā (apposition to सः)
TypeNoun
Rootपुरो-हा (प्रातिपदिक; ‘पुरः’ + √हा ‘to put/place’ → ‘one who puts in front’)
सखिभिःwith friends
सखिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसखि- (प्रातिपदिक)
सखीयन्seeking/acting as a friend; befriending
सखीयन्:
Kartā (qualifier)
TypeVerb (participial)
Rootसखी-य (denominative/verb-stem from सखि ‘friend’)
दृळ्हाःfirm, strong (fortresses)
दृळ्हाः:
Karma
TypeAdjective
Rootदृळ्ह- (प्रातिपदिक; √दृंह्/दृढ् ‘to make firm’ से)
रुरोजbroke, shattered
रुरोज:
Kriyā
TypeVerb
Root√रुज् (भङ्गे ‘to break’)
कविभिःwith poets/seers
कविभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootकवि- (प्रातिपदिक)
कविःa poet-seer
कविः:
Kartā (apposition to सः)
TypeNoun
Rootकवि- (प्रातिपदिक)
सन्being
सन्:
Kartā (qualifier)
TypeVerb (participle)
Root√अस् (भुवि ‘to be’)