HomeRig VedaMandala 6Sukta 31Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 6.31

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्वद्भियेन्द्र पार्थिवानि विश्वाच्युता चिच्च्यावयन्ते रजांसि । द्यावाक्षामा पर्वतासो वनानि विश्वं दृळ्हं भयते अज्मन्ना ते ॥

त्वद्भि॒येन्द्र॒ पार्थि॑वानि॒ विश्वाच्यु॑ता चिच्च्यावयन्ते॒ रजां॑सि । द्यावा॒क्षामा॒ पर्व॑तासो॒ वना॑नि॒ विश्वं॑ दृ॒ळ्हं भ॑यते॒ अज्म॒न्ना ते॑ ॥

tvád-bhiyéndra pārthivā́ni víśvācyutā́ cic cyāvayante rájāṁsi | dyāvā́kṣāmā párvatāso vánāni víśvaṁ dṛḷháṁ bhayate ájmann ā́ te ||

From fear of you, O Indra, all earthly things—even the immovable—are made to shift in their spaces. Heaven-and-Earth, the mountains, the forests—everything firm trembles as you advance toward it.

त्वत् । भि॒या । इ॒न्द्र॒ । पार्थि॑वानि । विश्वा॑ । अच्यु॑ता । चि॒त् । च्य॒व॒य॒न्ते॒ । रजां॑सि । द्यावा॒क्षामा॑ । पर्व॑तासः । वना॑नि । विश्व॑म् । दृ॒ळ्हम् । भ॒य॒ते॒ । अज्म॑न् । आ । ते॒ ॥त्वत् । भिया । इन्द्र । पार्थिवानि । विश्वा । अच्युता । चित् । च्यवयन्ते । रजांसि । द्यावाक्षामा । पर्वतासः । वनानि । विश्वम् । दृळ्हम् । भयते । अज्मन् । आ । ते ॥tvat | bhiyā | indra | pārthivāni | viśvā | acyutā | cit | cyavayante | rajāṃsi | dyāvākṣāmā | parvatāsaḥ | vanāni | viśvam | dṛḷham | bhayate | ajman | ā | te

त्वत्from you
त्वत्:
अपादान
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भियेfor fear / out of fear
भिये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootभि (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘भय’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
— (सम्बोधन)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (पुं. प्रातिपदिक)
पार्थिवानिthe earthly (things/realms)
पार्थिवानि:
कर्तृ
TypeAdjective (substantivized)
Rootपार्थिव (विशेषण-प्रातिपदिक; पृथिवी-सम्बद्ध)
विश्वाall
विश्वा:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व (विशेषण-प्रातिपदिक)
च्युताःshaken / displaced
च्युताः:
कर्तृ
TypeParticiple (past passive)
Rootच्युत (कृदन्त; √च्यु ‘to move, fall’)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
च्यावयन्तेthey cause to move / they are set in motion
च्यावयन्ते:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√च्यु (णिच् causative: च्यावय-)
रजांसिthe regions / spaces (realms)
रजांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootरजस् (नपुं. प्रातिपदिक)
द्यावाthe two heavens (heaven-pair)
द्यावा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्याव् (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘sky’)
क्षामाthe two earths / earth-pair
क्षामा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootक्षाम् (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘earth’)
पर्वतासःmountains
पर्वतासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपर्वत (पुं. प्रातिपदिक)
वनानिforests / woods
वनानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवन (नपुं. प्रातिपदिक)
विश्वम्the whole (universe)
विश्वम्:
कर्तृ
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व (विशेषण-प्रातिपदिक)
दृळ्हम्firm / solid
दृळ्हम्:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootदृळ्ह (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘firm’)
भयतेfears / is afraid
भयते:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√भी (to fear)
अज्मन्O driver / on the course (epithet)
अज्मन्:
— (सम्बोधन/अव्ययीभाव-प्रयोग)
TypeNoun (vocative/locative form used adverbially in Vedic)
Rootअज्मन् (नपुं. प्रातिपदिक; ‘path/drive, course’)
नाnot
ना:
TypeIndeclinable (negation)
Rootन (अव्यय; न + आ = ना in Vedic sandhi)
तेto you / for you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)