HomeRig VedaMandala 6Sukta 22Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 6.22

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

तं वो धिया नव्यस्या शविष्ठं प्रत्नं प्रत्नवत्परितंसयध्यै । स नो वक्षदनिमानः सुवह्मेन्द्रो विश्वान्यति दुर्गहाणि ॥

तं वो॑ धि॒या नव्य॑स्या॒ शवि॑ष्ठं प्र॒त्नं प्र॑त्न॒वत्प॑रितंस॒यध्यै॑ । स नो॑ वक्षदनिमा॒नः सु॒वह्मेन्द्रो॒ विश्वा॒न्यति॑ दु॒र्गहा॑णि ॥

táṃ vo dhiyā́ návyasyā śáviṣṭhaṃ pratnáṃ pratná-vat paritaṃsayádhyai | sá no vakṣad ani-mānáḥ su-váhnem índro víśvāny áti duḥ-gáhāṇi ||

Him, the most strong, with a newer thought we would encompass as the ancient, in the ancient way. May Indra, without self-conceit, carry us well, beyond all hard-to-cross passages.

तम् । वः॒ । धि॒या । नव्य॑स्या । शवि॑ष्ठम् । प्र॒त्नम् । प्र॒त्न॒ऽवत् । प॒रि॒ऽतं॒स॒यध्यै॑ । सः । नः॒ । व॒क्ष॒त् । अ॒नि॒ऽमा॒नः । सु॒ऽवह्ना॑ । इन्द्रः॑ । विश्वा॑नि । अति॑ । दुः॒ऽगहा॑णि ॥तम् । वः । धिया । नव्यस्या । शविष्ठम् । प्रत्नम् । प्रत्नवत् । परितंसयध्यै । सः । नः । वक्षत् । अनिमानः । सुवह्ना । इन्द्रः । विश्वानि । अति । दुःगहाणि ॥tam | vaḥ | dhiyā | navyasyā | śaviṣṭham | pratnam | pratna-vat | pari-taṃsayadhyai | saḥ | naḥ | vakṣat | ani-mānaḥ | su-vahnā | indraḥ | viśvāni | ati | duḥ-gahāṇi

तम्him (that one)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धियाwith (our) thought / prayer
धिया:
करण
TypeNoun
Rootधी (स्त्री. प्रातिपदिक)
नव्यस्याःof the new (fresh)
नव्यस्याः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective
Rootनव्य (विशेषण-प्रातिपदिक)
शविष्ठम्the most mighty
शविष्ठम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootशविष्ठ (शवस्-तमत्/इष्ठ-प्रत्ययान्त, विशेषण-प्रातिपदिक)
प्रत्नम्the ancient
प्रत्नम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootप्रत्न (विशेषण-प्रातिपदिक)
प्रत्नवत्as of old / in the ancient way
प्रत्नवत्:
विशेषण/क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootप्रत्नवत् (वत्-प्रत्ययान्त विशेषण-प्रातिपदिक)
परितंसयध्यैto seek/strive for (him) all around
परितंसयध्यै:
प्रयोजन (purpose)
TypeVerb (Infinitive)
Rootपरि-तंस् (धातु: तंस्/तंसय् ‘to desire/strive/seek’, उपसर्गः परि-)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वक्षत्let (him) convey/bring
वक्षत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातु ‘to carry/bring’; वैदिक रूपे वक्ष-)
अनिमानःundaunted / unwearied
अनिमानः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअनिमान (प्रातिपदिक; ‘fearlessness/without slackness’—वैदिक विशेषण)
सुवह्माof good hymns / well-invoked
सुवह्मा:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-वह्मन् (वह्मन्/वह्म ‘hymn, sacred utterance’; सु- उपसर्ग)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun (Proper)
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
विश्वानिall (things)
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व (सर्व/समस्त, विशेषण-प्रातिपदिक; अत्र नपुंसक बहुवचन)
अतिover, beyond
अति:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
दुर्गहाणिhard-to-overcome dangers / difficulties
दुर्गहाणि:
कर्म (विश्वानि ... दुर्गहाणि = ‘hard-to-grasp (dangers)’)
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootदुर्-गह (गह ‘to seize/hold’; दुर्- उपसर्ग; नपुंसक बहुवचन)