HomeRig VedaMandala 6Sukta 22Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6.22

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

तं पृच्छन्ती वज्रहस्तं रथेष्ठामिन्द्रं वेपी वक्वरी यस्य नू गीः । तुविग्राभं तुविकूर्मिं रभोदां गातुमिषे नक्षते तुम्रमच्छ ॥

तं पृ॒च्छन्ती॒ वज्र॑हस्तं रथे॒ष्ठामिन्द्रं॒ वेपी॒ वक्व॑री॒ यस्य॒ नू गीः । तु॒वि॒ग्रा॒भं तु॑विकू॒र्मिं र॑भो॒दां गा॒तुमि॑षे॒ नक्ष॑ते॒ तुम्र॒मच्छ॑ ॥

táṃ pṛcchántī vájra-hastaṃ ratheṣṭhā́m índraṃ vepī́ vákvarī yásya nú gī́ḥ | tuvī-grā́bhaṃ tuvi-kū́rmiṃ rabho-dā́ṃ gātúm iṣé nákṣate túmram áccha ||

Questioning him—the thunderbolt-holder, firm on the chariot—Indra, my trembling, winding song moves toward him. Toward the strong-grasping, the many-advancing, the giver of impetuous force, it reaches, seeking the path, to the vehement one.

तम् । पृ॒च्छन्ती॑ । वज्र॑ऽहस्तम् । र॒थे॒ऽस्थाम् । इन्द्र॑म् । वेपी॑ । वक्व॑री । यस्य॑ । नु । गीः । तु॒वि॒ऽग्रा॒भम् । तु॒वि॒ऽकू॒र्मिम् । र॒भः॒ऽदाम् । गा॒तुम् । इ॒षे॒ । नक्ष॑ते । तुम्र॑म् । अच्छ॑ ॥तम् । पृच्छन्ती । वज्रहस्तम् । रथेस्थाम् । इन्द्रम् । वेपी । वक्वरी । यस्य । नु । गीः । तुविग्राभम् । तुविकूर्मिम् । रभःदाम् । गातुम् । इषे । नक्षते । तुम्रम् । अच्छ ॥tam | pṛcchantī | vajra-hastam | rathe--sthām | indram | vepī | vakvarī | yasya | nu | gīḥ | tuvi-grābham | tuvi-kūrmim | rabhaḥ-dām | gātum | iṣe | nakṣate | tumram | accha

तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृच्छन्तीasking, questioning
पृच्छन्ती:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√प्रच्छ् (पृच्छति) + शतृ (वर्तमान कृदन्त)
वज्रहस्तम्the vajra-handed (Indra)
वज्रहस्तम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवज्र-हस्त (समासः: कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्रायः ‘whose hand has the vajra’)
रथेष्ठाम्chariot-abiding
रथेष्ठाम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootरथ-स्था (समासः; ‘standing/abiding on the chariot’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (देवनाम)
वेपीthe quivering (utterance/song)
वेपी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवेपी (स्त्री-प्रातिपदिक; ‘trembling one’, ‘quivering (song/voice)’)
वक्वरीthe chanting (singer/voice)
वक्वरी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवक्वरी (स्त्री-प्रातिपदिक; ‘eloquent/chanting woman’, ‘singer’)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नुnow, indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
गीःthe hymn/voice
गीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगीर्/गिर् (स्त्री-प्रातिपदिक ‘song, hymn, voice’)
तुविग्राभम्the mighty-grasping
तुविग्राभम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootतुवि-ग्राभ (समासः; ‘mighty-grasping/strong-handed’)
तुविकूर्मिम्the mighty-waved
तुविकूर्मिम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootतुवि-कूर्मि (समासः; ‘having mighty waves/strong-crested’)
रभोदाम्the giver of force/aid
रभोदाम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootरभो-द (समासः; ‘giver of rabhá- (strength/impulse/aid)’)
गातुम्a path, passage
गातुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगातु (पुं/नपुंसक-प्रातिपदिक; ‘path, passage’)
इषेfor refreshment/strength
इषे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइष् (स्त्री-प्रातिपदिक ‘refreshment/strength’; अथवा इष्-धातोः अर्थ-संबन्धः)
नक्षतेreaches, attains
नक्षते:
क्रिया
TypeVerb
Root√नश्/नक्ष् (वैदिक; ‘to reach, attain’)
तुम्रम्the vehement/strong
तुम्रम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootतुम्र (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘strong, vehement, impetuous’)
अच्छtowards
अच्छ:
TypeIndeclinable
Rootअच्छ (उपसर्ग/अव्यय; ‘towards, unto’)