HomeRig VedaMandala 6Sukta 22Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 6.22

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

तमु नः पूर्वे पितरो नवग्वाः सप्त विप्रासो अभि वाजयन्तः । नक्षद्दाभं ततुरिं पर्वतेष्ठामद्रोघवाचं मतिभिः शविष्ठम् ॥

तमु॑ न॒: पूर्वे॑ पि॒तरो॒ नव॑ग्वाः स॒प्त विप्रा॑सो अ॒भि वा॒जय॑न्तः । न॒क्ष॒द्दा॒भं ततु॑रिं पर्वते॒ष्ठामद्रो॑घवाचं म॒तिभि॒: शवि॑ष्ठम् ॥

tám u naḥ pū́rve pitáro náva-gvāḥ saptá víprāso abhí vā́jayantaḥ | nákṣad-dā́bhaṃ táturiṃ parvateṣṭhā́m ádrogha-vācaṃ matí-bhiḥ śáviṣṭham ||

Him our forefathers, the Navagvas, the seven seers, pressing forward for the plenitude, attained—the unassailable, the overcomer, established on the mountain-heights; whose word is without betrayal; the most strong, by their concentrated thoughts.

तम् । ऊँ॒ इति॑ । नः॒ । पूर्वे॑ । पि॒तरः॑ । नव॑ऽग्वाः । स॒प्त । विप्रा॑सः । अ॒भि । वा॒जय॑न्तः । न॒क्ष॒त्ऽदा॒भम् । ततु॑रिम् । प॒र्व॒ते॒ऽस्थाम् । अद्रो॑घऽवाचम् । म॒तिऽभिः॑ । शवि॑ष्ठम् ॥तम् । ऊँ इति । नः । पूर्वे । पितरः । नवग्वाः । सप्त । विप्रासः । अभि । वाजयन्तः । नक्षत्दाभम् । ततुरिम् । पर्वतेस्थाम् । अद्रोघवाचम् । मतिभिः । शविष्ठम् ॥tam | oṃ iti | naḥ | pūrve | pitaraḥ | nava-gvāḥ | sapta | viprāsaḥ | abhi | vājayantaḥ | nakṣat-dābham | taturim | parvate--sthām | adrogha-vācam | mati-bhiḥ | śaviṣṭham

तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed / and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पूर्वेthe former (ones)
पूर्वे:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
पितरःfathers / forefathers
पितरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
नवग्वाःthe Navagvas
नवग्वाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनवग्व (प्रातिपदिक; ऋषि-समूह-नाम)
सप्तseven
सप्त:
कर्तृ
TypeNumeral
Rootसप्तन् (संख्या)
विप्रासःinspired sages
विप्रासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
अभिtowards / upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
वाजयन्तःwinning / striving for the prize
वाजयन्तः:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootवाजय् (धातु; नामधातु/चुरादि-प्रयोगः) अथवा वाज (प्रातिपदिक) + णिच्
नक्षत्he reached / attained
नक्षत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootनश् (धातु) / नक्ष् (वैदिक रूप)
दाभम्the unassailable (state/thing)
दाभम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदाभ (प्रातिपदिक; ‘अदाभ’ इत्यस्य भाव/वस्तु)
ततुरिम्the impetuous / rushing one
ततुरिम्:
कर्म
TypeAdjective (epithet)
Rootततुरि (प्रातिपदिक; ‘ततुरि’ = वेगवान्/अतिशय-शूरः, वैदिक)
पर्वतेष्ठाम्dwelling on the mountain
पर्वतेष्ठाम्:
कर्म
TypeAdjective (compound)
Rootपर्वत (प्रातिपदिक) + स्था (धातु) → -ष्ठ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अद्रोगवाचम्of truthful (non-deceitful) speech
अद्रोगवाचम्:
कर्म
TypeAdjective (compound)
Rootअद्रोग (प्रातिपदिक; a- + द्रोग ‘deceit/hostility’) + वाच् (प्रातिपदिक)
मतिभिःwith thoughts / hymns
मतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
शविष्ठम्the mightiest
शविष्ठम्:
कर्म
TypeAdjective (superlative)
Rootशविṣ्ठ (प्रातिपदिक; ‘शवस्’ से बल-सम्बन्धी, अतिशय)