HomeRig VedaMandala 6Sukta 21Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6.21

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

इदा हि ते वेविषतः पुराजाः प्रत्नास आसुः पुरुकृत्सखायः । ये मध्यमास उत नूतनास उतावमस्य पुरुहूत बोधि ॥

इ॒दा हि ते॒ वेवि॑षतः पुरा॒जाः प्र॒त्नास॑ आ॒सुः पु॑रुकृ॒त्सखा॑यः । ये म॑ध्य॒मास॑ उ॒त नूत॑नास उ॒ताव॒मस्य॑ पुरुहूत बोधि ॥

idā hi te veviṣataḥ purājāḥ pratnāsa āsuḥ puru-kṛt sakhāyaḥ | ye madyamāsa uta nūtanāsa uta avamasya puruhūta bodhi ||

For even now, your eager companions are there—ancient-born allies, doers of many works. Those of the middle time, and those who are new, and even of the last: become aware of them, O much-invoked.

इ॒दा । हि । ते॒ । वेवि॑षतः । पु॒रा॒ऽजाः । प्र॒त्नासः॑ । आ॒सुः । पु॒रु॒ऽकृ॒त् । सखा॑यः । ये । म॒द्य॒मासः॑ । उ॒त । नूत॑नासः । उ॒त । अ॒व॒मस्य॑ । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । बो॒धि॒ ॥इदा । हि । ते । वेविषतः । पुराजाः । प्रत्नासः । आसुः । पुरुकृत् । सखायः । ये । मद्यमासः । उत । नूतनासः । उत । अवमस्य । पुरुहूत । बोधि ॥idā | hi | te | veviṣataḥ | purājāḥ | pratnāsaḥ | āsuḥ | puru-kṛt | sakhāyaḥ | ye | madyamāsaḥ | uta | nūtanāsaḥ | uta | avamasya | puru-hūta | bodhi

इदाhere, now
इदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइद् (अव्यय-प्रातिपदिक) / इदम्-प्रयोग
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेof you, your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
वेविषतः(you) are impetuous/active
वेविषतः:
Kartā
TypeVerb
Root√विष् (वेविष्- : तीव्र/पुनरुक्त-क्रिया; ‘वेविषति’)
पुराजाःthe ancient-born/forefathers
पुराजाः:
Kartā
TypeNoun
Rootपुरा-ज (प्रातिपदिक: ‘पूर्वज/पुरातनज’)
प्रत्नासःancient, former
प्रत्नासः:
Kartā
TypeAdjective
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
आसुःwere
आसुः:
TypeVerb
Root√अस्
पुरुकृत्सखायःfriends who have done much (for you)
पुरुकृत्सखायः:
Kartā
TypeNoun
Rootपुरु-कृत्-सखि (समास: ‘बहुकृत्’ + ‘सखि’)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्
मध्यमासःthe middle ones (of the series)
मध्यमासः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
नूतनासःthe new ones
नूतनासः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootनूतन (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
अवमस्यof the lowest/last
अवमस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootअवम (प्रातिपदिक)
पुरुहूतO much-invoked (Indra)
पुरुहूत:
Sambodhana
TypeNoun (epithet)
Rootपुरु-हूत (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषणम्)
बोधिbe aware; take notice
बोधि:
TypeVerb
Root√बुध्