HomeRig VedaMandala 6Sukta 21Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 6.21

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

तमु स्तुष इन्द्रं यो विदानो गिर्वाहसं गीर्भिर्यज्ञवृद्धम् । यस्य दिवमति मह्ना पृथिव्याः पुरुमायस्य रिरिचे महित्वम् ॥

तमु॑ स्तुष॒ इन्द्रं॒ यो विदा॑नो॒ गिर्वा॑हसं गी॒र्भिर्य॒ज्ञवृ॑द्धम् । यस्य॒ दिव॒मति॑ म॒ह्ना पृ॑थि॒व्याः पु॑रुमा॒यस्य॑ रिरि॒चे म॑हि॒त्वम् ॥

tamu stuṣe indraṃ yo vidāno girvāhasaṃ gīrbhir yajña-vṛddham | yasya divam ati mahnā pṛthivyāḥ puru-māyasya ririce mahi-tvam ||

Him I affirm—Indra—known in the seeing, the carrier of the inspired songs, increased by the sacrifice. His greatness, manifold in power, has overflowed by might beyond heaven and beyond earth.

तम् । ऊँ॒ इति॑ । स्तु॒षे॒ । इन्द्र॑म् । यः । विदा॑नः । गिर्वा॑हसम् । गीः॒ऽभिः । य॒ज्ञऽवृ॑द्धम् । यस्य॑ । दिव॑म् । अति॑ । म॒ह्ना । पृ॒थि॒व्याः । पु॒रु॒ऽमा॒यस्य॑ । रि॒रि॒चे । म॒हि॒ऽत्वम् ॥तम् । ऊँ इति । स्तुषे । इन्द्रम् । यः । विदानः । गिर्वाहसम् । गीःभिः । यज्ञवृद्धम् । यस्य । दिवम् । अति । मह्ना । पृथिव्याः । पुरुमायस्य । रिरिचे । महित्वम् ॥tam | oṃ iti | stuṣe | indram | yaḥ | vidānaḥ | girvāhasam | gīḥ-bhiḥ | yajña-vṛddham | yasya | divam | ati | mahnā | pṛthivyāḥ | puru-māyasya | ririce | mahi-tvam

तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed / and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
स्तुषेI praise
स्तुषे:
TypeVerb
Root√स्तु (स्तुतौ)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विदानःknowing, wise
विदानः:
कर्तृ
TypeAdjective/Participle
Root√विद् (ज्ञाने) → विद्वस्/विदान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
गिर्वाहसम्the hymn-bearer (receiver of songs)
गिर्वाहसम्:
कर्म
TypeNoun/Epithet
Rootगिर्वाहस् (प्रातिपदिक; गिर्+वाह ‘स्तुतिवाहक/स्तोत्र-वाहक’)
गीर्भिःwith hymns
गीर्भिः:
करण
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
यज्ञवृद्धम्increased by sacrifice / who grows through worship
यज्ञवृद्धम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootयज्ञ-वृद्ध (समास-प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिवम्heaven, sky
दिवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौः (प्रातिपदिक)
अतिbeyond, over
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
मह्नाby greatness, by might
मह्ना:
करण
TypeNoun
Rootमघन्/मह्न् (प्रातिपदिक; ‘महत्त्व/महिमा’)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
पुरुमायस्यof the many-skilled / of manifold power
पुरुमायस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective (genitive) / Epithet
Rootपुरु-माय (समास-प्रातिपदिक; ‘बहु-माया/बहु-शक्ति’)
रिरिचेhas surpassed / has overflowed
रिरिचे:
TypeVerb
Root√रिच् (विरेचने/रिक्ते)
महित्वम्greatness, majesty
महित्वम्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमहित्व (प्रातिपदिक; ‘महत्ता’)