HomeRig VedaMandala 6Sukta 20Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 6.20

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely)

स वेतसुं दशमायं दशोणिं तूतुजिमिन्द्रः स्वभिष्टिसुम्नः । आ तुग्रं शश्वदिभं द्योतनाय मातुर्न सीमुप सृजा इयध्यै ॥

स वे॑त॒सुं दश॑मायं॒ दशो॑णिं॒ तूतु॑जि॒मिन्द्र॑: स्वभि॒ष्टिसु॑म्नः । आ तुग्रं॒ शश्व॒दिभं॒ द्योत॑नाय मा॒तुर्न सी॒मुप॑ सृजा इ॒यध्यै॑ ॥

sá vetasúṃ daśamā́yaṃ daśóṇiṃ tū́tujim índraḥ svabhiṣṭí-sumnaḥ | ā́ túgraṃ śáśvad íbhaṃ dyótanāya mātúr ná sīm úpa sṛja iyádhyai ||

Indra, rich in the joy of perfect help, roused Vetasu—of the tenfold skill, of the tenfold energy—ever impelling him. He set him forward like a mother sets her child near, for shining forth: the strong, enduring, powerful one to grow into his work.

सः । वे॒त॒सुम् । दश॑ऽमायम् । दश॑ऽओणिम् । तूतु॑जिम् । इन्द्रः॑ । स्व॒भि॒ष्टिऽसु॑म्नः । आ । तुग्र॑म् । शश्व॑त् । इभ॑म् । द्योत॑नाय । मा॒तुः । न । सी॒म् । उप॑ । सृ॒ज॒ । इ॒यध्यै॑ ॥सः । वेतसुम् । दशमायम् । दशओणिम् । तूतुजिम् । इन्द्रः । स्वभिष्टिसुम्नः । आ । तुग्रम् । शश्वत् । इभम् । द्योतनाय । मातुः । न । सीम् । उप । सृज । इयध्यै ॥saḥ | vetasum | daśa-māyam | daśa-oṇim | tūtujim | indraḥ | svabhiṣṭi-sumnaḥ | ā | tugram | śaśvat | ibham | dyotanāya | mātuḥ | na | sīm | upa | sṛja | iyadhyai

सःhe (that one)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
वेतसुंthe reed/rod (vetasa)
वेतसुं:
Karma
TypeNoun
Rootवेतसु (प्रातिपदिक)
दशमायम्the tenth
दशमायम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदशम (प्रातिपदिक)
दशोणिम्the ten-spoked/ten-wheeled (one)
दशोणिम्:
Karma
TypeNoun
Rootदशोणि (प्रातिपदिक)
तूतुजिम्the impetuous/impelling (one)
तूतुजिम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतुतुजि (प्रातिपदिक; ‘impeller/urging, swift’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
स्वभिष्टिसुम्नःwhose favor is of good help/whose grace brings good assistance
स्वभिष्टिसुम्नः:
Kartā
TypeAdjective
Rootस्वभिष्टि + सुम्न (समास-प्रातिपदिक)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
तुग्रम्the strong/vehement
तुग्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतुग्र (प्रातिपदिक)
शश्वत्ever, continually
शश्वत्:
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय/निपात)
इभम्the elephant (mighty one)
इभम्:
Karma
TypeNoun
Rootइभ (प्रातिपदिक)
द्योतनायfor shining/illumination
द्योतनाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootद्योतन (प्रातिपदिक; action-noun from √द्युत्)
मातुःof the mother
मातुः:
Sambandha
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सीम्just, indeed, him
सीम्:
TypeIndeclinable
Rootसीम् (निपात; एन्क्लिटिक)
उपnear, up to
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
सृजrelease, let go
सृज:
TypeVerb
Root√सृज् (सृजति)
इयध्यैto impel/drive on; for setting in motion
इयध्यै:
Prayojana
TypeVerb
Root√यध्/√इध् (वैदिक; ‘to strive/press on, set in motion’)