HomeRig VedaMandala 6Sukta 20Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.20

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (trad.)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

तूर्वन्नोजीयान्तवसस्तवीयान्कृतब्रह्मेन्द्रो वृद्धमहाः । राजाभवन्मधुनः सोम्यस्य विश्वासां यत्पुरां दर्त्नुमावत् ॥

तूर्व॒न्नोजी॑यान्त॒वस॒स्तवी॑यान्कृ॒तब्र॒ह्मेन्द्रो॑ वृ॒द्धम॑हाः । राजा॑भव॒न्मधु॑नः सो॒म्यस्य॒ विश्वा॑सां॒ यत्पु॒रां द॒र्त्नुमाव॑त् ॥

tū́rvan ójīyān tavásas tavī́yān kṛtá-brahméndro vṛddhá-mahā́ḥ | rājā́bhavan mádhunaḥ sómyasya víśvāsāṃ yát purā́ṃ dartnúm ā́vat ||

Overpowering, mightier, more vehement than the vehement, Indra—whose word has been made true by the mantra—grew into a vast greatness; he became king through the honey of Soma when he shattered the strongholds of all the cities.

तूर्व॑न् । ओजी॑यान् । त॒वसः॑ । तवी॑यान् । कृ॒तऽब्र॑ह्मा । इन्द्रः॑ । वृ॒द्धऽम॑हाः । राजा॑ । अ॒भ॒व॒त् । मधु॑नः । सो॒म्यस्य॑ । विश्वा॑साम् । यत् । पु॒राम् । द॒र्त्नुम् । आव॑त् ॥तूर्वन् । ओजीयान् । तवसः । तवीयान् । कृतब्रह्मा । इन्द्रः । वृद्धमहाः । राजा । अभवत् । मधुनः । सोम्यस्य । विश्वासाम् । यत् । पुराम् । दर्त्नुम् । आवत् ॥tūrvan | ojīyān | tavasaḥ | tavīyān | kṛta-brahmā | indraḥ | vṛddha-mahāḥ | rājā | abhavat | madhunaḥ | somyasya | viśvāsām | yat | purām | datnurm | āvat

तूर्वन्(O Indra,) the overpowering one
तूर्वन्:
कर्तृ
TypeNoun (agent noun)
Rootतुर् (धातु) / तूर्वन् (प्रातिपदिक)
ओजीयान्stronger
ओजीयान्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (comparative)
Rootओजस् (प्रातिपदिक) → ओजीयस् (तुलनात्मक)
तवसःof strength / of might
तवसः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootतवस् (प्रातिपदिक)
तवीयान्mightier
तवीयान्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (comparative)
Rootतवस् (प्रातिपदिक) → तवीयस् (तुलनात्मक)
कृतब्रह्माone for whom the sacred formulation (brahman) is made / praised with hymns
कृतब्रह्मा:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeNoun (compound)
Rootकृत (कृ-धातोः क्त) + ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वृद्धम्grown, increased, exalted
वृद्धम्:
कर्म
TypeAdjective (past participle used adjectivally)
Rootवृध् (धातु) → वृद्ध (क्त) / वृद्ध (प्रातिपदिक)
अहाःyou spoke/proclaimed (it)
अहाः:
क्रिया
TypeVerb
Rootअह् (धातु; Vedic aorist) / √अह् ‘to say’ (Vedic usage)
राजाking
राजा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
अभवत्became
अभवत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
मधुनःof sweetness / of honey
मधुनः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
सोम्यस्यof the Soma(-like), of Soma
सोम्यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective
Rootसोम्य (प्रातिपदिक; from सोम)
विश्वासाम्of all
विश्वासाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective (pronominal adjective)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
यत्which (that)
यत्:
कर्म (correlative)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
पुराम्fortresses, strongholds
पुराम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुर्/पुरी (प्रातिपदिक)
दर्त्नुम्the cleft/obstruction (as a barrier)
दर्त्नुम्:
कर्म (appositional/object)
TypeNoun
Rootदर्त्नु (प्रातिपदिक; ‘cleft/bolt/obstacle’, Vedic)
आवत्helped, favored, aided
आवत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (धातु) with आ- (prefix)