HomeRig VedaMandala 6Sukta 20Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 6.20

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (trad.)
Devata: Indra (with Viṣṇu as associate)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

दिवो न तुभ्यमन्विन्द्र सत्रासुर्यं देवेभिर्धायि विश्वम् । अहिं यद्वृत्रमपो वव्रिवांसं हन्नृजीषिन्विष्णुना सचानः ॥

दि॒वो न तुभ्य॒मन्वि॑न्द्र स॒त्रासु॒र्यं॑ दे॒वेभि॑र्धायि॒ विश्व॑म् । अहिं॒ यद्वृ॒त्रम॒पो व॑व्रि॒वांसं॒ हन्नृ॑जीषि॒न्विष्णु॑ना सचा॒नः ॥

divó ná túbhyam ánv indra satrā́ asúryaṃ devébhir dhāyi víśvam | áhíṃ yád vṛtrám apó vavrivā́ṃsaṃ hán ṛjīṣin víṣṇunā sacānáḥ ||

As from heaven, to you, O Indra, the divine world-order was set in place among the gods; when you slew the serpent Vṛtra who had covered the waters, O wielder of the tawny steeds, acting in companionship with Vishnu.

दि॒वः । न । तुभ्य॑म् । अनु॑ । इ॒न्द्र॒ । स॒त्रा । अ॒सु॒र्य॑म् । दे॒वेभिः॑ । धा॒यि॒ । विश्व॑म् । अहि॑म् । यत् । वृ॒त्रम् । अ॒पः । व॒व्रि॒ऽवांस॑म् । हन् । ऋ॒जी॒षि॒न् । विष्णु॑ना । स॒चा॒नः ॥दिवः । न । तुभ्यम् । अनु । इन्द्र । सत्रा । असुर्यम् । देवेभिः । धायि । विश्वम् । अहिम् । यत् । वृत्रम् । अपः । वव्रिवांसम् । हन् । ऋजीषिन् । विष्णुना । सचानः ॥divaḥ | na | tubhyam | anu | indra | satrā | asuryam | devebhiḥ | dhāyi | viśvam | ahi m | yat | vṛtram | apaḥ | vavri-vāṃsam | han | ṛjīṣin | viṣṇunā | sacānaḥ

दिवःof heaven / of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ-)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अनुafter, along; in accordance
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र
सत्राalways, altogether, at once
सत्रा:
TypeIndeclinable
Rootसत्रा
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसूर्य
देवेभिःwith/by the gods
देवेभिः:
करण
TypeNoun
Rootदेव
धायिwas set/placed
धायि:
TypeVerb
Rootधा (धारणे/स्थापने)
विश्वम्all (the whole)
विश्वम्:
कर्म (with धायि)
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व
अहिम्the serpent (Ahi)
अहिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअहि
यत्which/when
यत्:
TypeRelative pronoun
Rootयद्
वृत्रम्Vṛtra
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्
वव्रिवांसम्having covered/enclosed
वव्रिवांसम्:
विशेषण (अहिम्/वृत्रम् प्रति)
TypeParticiple
Root√वृ (वरणे/आवरणे) → कृत्: वव्रिवांस्
हन्you have slain / slay
हन्:
TypeVerb
Rootहन् (हिंसागत्योः)
ऋजीषिन्O wielder of the r̥jīṣa (swift/straight-aiming one)
ऋजीषिन्:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative)
Rootऋजीषिन्
विष्णुनाwith Vishnu
विष्णुना:
करण/सहकार
TypeNoun
Rootविष्णु
सचानःaccompanying, in company (with)
सचानः:
कर्तृ (इन्द्रः) / सहचर्य-भाव
TypeParticiple
Rootसच् (समवाये/सहचर्ये) → कृत्: सचान